حساسیت فصلی یکی از شایعترین اختلالات ایمنی است که میلیونها نفر در سراسر جهان با آن دست و پنجه نرم میکنند. این نوع آلرژی زمانی بروز میکند که سیستم ایمنی بدن نسبت به موادی بهظاهر بیضرر مانند گرده گیاهان، هاگ قارچها یا ذرات موجود در هوا واکنش بیشازحد نشان دهد. علائمی همچون عطسههای مکرر، آبریزش بینی، خارش چشم و حتی تنگی نفس، میتواند کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
اگرچه بسیاری از افراد با داروهای خوراکی یا اسپریهای ضد حساسیت بهبود پیدا میکنند، اما در برخی شرایط استفاده از آمپولهای ضد حساسیت فصلی بهعنوان یک درمان سریع و مؤثر ضرورت پیدا میکند گه در ادامه به معرفی آنها میپردازیم.
.
آلرژی فصلی، یا همان رینیت آلرژیک فصلی، واکنشی التهابی است که در زمانهای خاصی از سال تشدید میشود. به طور معمول:
در بهار به دلیل گردهافشانی درختان و گیاهان،
در تابستان به دلیل علفهای هرز،
و در پاییز به دلیل افزایش هاگ قارچها،
بیشترین موارد بروز حساسیت مشاهده میشود.
سیستم ایمنی فرد مبتلا، گرده یا آلرژنها را بهعنوان یک عامل مهاجم شناسایی کرده و مادهای شیمیایی به نام هیستامین آزاد میکند. همین هیستامین عامل اصلی عطسه، تورم مخاط بینی، خارش چشم و سایر علائم شناخته میشود.
درمان آلرژی به سه دسته کلی تقسیم میشود:
بستن پنجرهها در فصل گردهافشانی
استفاده از ماسک در روزهای پرگرده
شستوشوی مکرر بینی با محلول سالین.
آنتیهیستامینهای خوراکی (مانند سیتریزین و لوراتادین)
اسپریهای بینی حاوی کورتیکواستروئید
قطرههای چشمی ضد حساسیت
برای موارد شدید یا زمانی که داروهای خوراکی اثر کافی ندارند.
تزریق دارو یکی از سریعترین روشها برای کنترل علائم شدید آلرژی است. برخلاف قرصها که باید از دستگاه گوارش عبور کنند، داروهای تزریقی مستقیماً وارد جریان خون میشوند و اثرشان در مدت کوتاهی نمایان میشود.
این ویژگی بهویژه در مواردی مانند حملات آسم آلرژیک، واکنشهای شدید پوستی یا خطر شوک آنافیلاکتیک اهمیت پیدا میکند.
.
آمپولهای ضد حساسیت فصلی معمولاً برای افرادی تجویز میشوند که علائم آلرژی آنها شدید است یا داروهای خوراکی و اسپریها پاسخ کافی ایجاد نکردهاند. این داروها هرکدام مکانیسم عمل متفاوتی دارند و بسته به شرایط بیمار توسط پزشک انتخاب میشوند. مهمترین گروهها شامل موارد زیر هستند:
این گروه دارویی با مهار گیرندههای H1، اثر هیستامین را که عامل اصلی بروز علائم آلرژی است خنثی میکنند.
موارد مصرف: عطسههای مکرر، آبریزش بینی، خارش چشم و گلو.
نمونهها: دیفنهیدرامین، هیدروکسیزین، لوراتادین تزریقی.
ویژگی مهم: شروع اثر سریع و تسکین علائم در مدت کوتاه.
عوارض احتمالی: خوابآلودگی، گیجی یا خشکی دهان.
.
وقتی التهاب شدید یا تنگی نفس وجود دارد، پزشک ممکن است از این داروها استفاده کند. کورتونها با کاهش پاسخ ایمنی بیشازحد، التهاب بافتی و تورم مجاری تنفسی را مهار میکنند.
موارد مصرف: آلرژیهای مقاوم به آنتیهیستامینها، آسم آلرژیک، التهاب شدید سینوسها.
نمونهها: بتامتازون، متیلپردنیزولون، تریامسینولون.
ویژگی مهم: اثر طولانیتر نسبت به آنتیهیستامینها.
عوارض احتمالی: افزایش قند خون، تضعیف سیستم ایمنی، پوکی استخوان در مصرف مکرر.
مقاله مرتبط: بهترین آمپول تقویت سیستم ایمنی
.
قویترین و حیاتیترین دارو برای شرایط اضطراری محسوب میشود. اپینفرین بلافاصله بر روی گیرندههای آدرنرژیک اثر گذاشته و مجاری تنفسی را باز میکند و فشار خون را افزایش میدهد.
موارد مصرف: شوک آنافیلاکتیک یا واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات.
ویژگی مهم: داروی نجاتبخش، اثرگذاری فوری.
نکته حیاتی: بیماران با سابقه واکنش شدید باید همیشه قلم تزریق اپینفرین (EpiPen) همراه داشته باشند.
.
این روش درمانی در دسته داروهای اورژانسی قرار نمیگیرد، اما از مهمترین درمانهای بلندمدت آلرژی است. در ایمونوتراپی، دوزهای کم و افزایشی از آلرژن به بدن تزریق میشود تا سیستم ایمنی بهتدریج به آن عادت کرده و حساسیت کاهش یابد.
موارد مصرف: بیماران با آلرژی مزمن و مکرر که درمانهای دارویی کافی نیست.
ویژگی مهم: کاهش چشمگیر شدت علائم در طولانیمدت.
نکته: نیاز به چندین دوره تزریق تحت نظر پزشک دارد.
.
در برخی موارد داروهای دیگری نیز ممکن است برای کنترل علائم بهکار روند، از جمله:
رانیتیدین تزریقی (مهارکننده گیرنده H2) برای کنترل ترشح اسید و برخی علائم آلرژی.
داروهای ترکیبی که در شرایط خاص و بهصورت محدود مورد استفاده قرار میگیرند.
.
پزشکان معمولاً در شرایط زیر تزریق داروی ضد حساسیت را تجویز میکنند:
واکنشهای شدید و سریع مانند تنگی نفس یا ورم ناگهانی صورت
عدم پاسخ به داروهای خوراکی یا اسپریها
بروز علائم آسم آلرژیک مقاوم به درمانهای معمول
وجود آلرژیهای همراه با کهیر یا تورم پوست
تزریق این داروها در موارد خاص ممنوع یا با احتیاط همراه است. برای مثال:
بیماران با نارسایی شدید کلیوی یا کبدی
افراد مبتلا به گلوکوم (آبسیاه چشم)
زنان باردار یا شیرده (جز با تجویز پزشک)
کودکان خردسال (دوز باید دقیقاً براساس سن تعیین شود)
.
هرچند این داروها نجاتبخش هستند، اما میتوانند عوارضی ایجاد کنند که باید در نظر گرفته شوند:
خوابآلودگی
افزایش فشار خون یا قند خون (در کورتونها)
واکنشهای موضعی مانند درد و تورم محل تزریق
در موارد نادر، واکنش آلرژیک شدید به خود دارو
به همین دلیل، تزریق باید حتماً توسط کادر درمانی آموزشدیده انجام شود.
مقاله مرتبط: داروی تزریقی بهتر است یا خوراکی
.
پیشگیری کامل از آلرژی امکانپذیر نیست، اما شدت علائم قابل کنترل است. چند توصیه کاربردی:
در فصل بهار و تابستان، پنجرهها را بسته نگه دارید.
از دستگاه تصفیه هوا با فیلتر HEPA استفاده کنید.
لباسهای بیرون را پس از ورود به خانه تعویض کنید.
بینی خود را با محلولهای شستوشوی نمکی بشویید.
از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنید و با پزشک مشورت نمایید.
.
نکته مهمی که معمولاً نادیده گرفته میشود، کیفیت ابزار تزریق است. هر آمپول تنها زمانی بیشترین اثرگذاری را دارد که با سرنگ و سرسوزن استاندارد و استریل تزریق شود.
در این میان، شرکت مینا سرنگ بهعنوان یکی از تولیدکنندگان پیشرو در زمینه تجهیزات یکبارمصرف پزشکی، با ارائه سرنگها و ستهای سرم باکیفیت، توانسته اعتماد مراکز درمانی و بیماران را جلب کند. انتخاب ابزار مطمئن، به همان اندازه انتخاب داروی صحیح اهمیت دارد و میتواند از بروز عوارض ناخواسته جلوگیری کند.
برای کسب اطلاعات بیشتر و خرید سرنگ با مشاوران ما تماس بگیرید.
