انواع سرنگ انسولین
سرنگ انسولین در انواع مختلفی تولید میشود که بر اساس ظرفیت، غلظت و نوع سوزن با هم تفاوت دارند.
از نظر ظرفیت، معمولترین اندازهها شامل ۰.۳ میلیلیتر (۳۰ واحد)، ۰.۵ میلیلیتر (۵۰ واحد) و ۱ میلیلیتر (۱۰۰ واحد) هستند و از نظر غلظت با برچسبهایی مانند U-40، U-100 و U-500 شناخته میشوند که بیانگر مقدار انسولین در هر میلیلیتر مایع است.
سوزن سرنگها نیز ممکن است ثابت یا جداشونده باشد و با عدد گیج (Gauge) و طول سوزن (معمولاً بین ۴ تا ۸ میلیمتر) مشخص میشود؛ هرچه عدد گیج بزرگتر باشد، سوزن نازکتر و تزریق بدون دردتر است.
انتخاب نوع مناسب سرنگ باید متناسب با دوز انسولین، غلظت دارو و وضعیت بدنی بیمار و با نظر پزشک انجام شود تا تزریق دقیق و ایمنی حاصل گردد.
.
انسولین چیست؟
انسولین هورمونی است که توسط پانکراس ترشح میشود و وظیفه دارد قند خون را در محدودهٔ طبیعی حفظ کند.
در بیماران مبتلا به دیابت نوع یک و برخی از بیماران نوع دو، بدن یا انسولین تولید نمیکند یا نسبت به آن مقاوم است.
در چنین شرایطی، تزریق انسولین به کمک سرنگ یا قلم انسولین، تنها راه تنظیم قند خون است.
مطالعات بالینی نشان دادهاند که کنترل دقیق قند خون میتواند احتمال بروز عوارض جدی مانند آسیب کلیوی، مشکلات چشمی و بیماریهای قلبی را به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
اما این کنترل دقیق تنها زمانی ممکن است که دوز انسولین بهدرستی و با ابزار مناسب تزریق شود.
ازاینرو، شناخت انواع سرنگ انسولین و نحوهٔ استفاده از آن برای هر فرد دیابتی ضروری است.
.
انواع سرنگ انسولین؟
سرنگهای انسولین بر اساس ظرفیت، درجهبندی واحد، طول و قطر سوزن دستهبندی میشوند. هر یک از این ویژگیها نقش مهمی در راحتی تزریق و دقت دوز دارند.
۱. دسته بندی بر اساس ظرفیت (حجم سرنگ)
- سرنگهای ۳۰ واحدی (0.3 ml): مناسب برای کودکان و افرادی که نیاز به تزریق دوزهای کم دارند.
-
سرنگهای ۵۰ واحدی (0.5 ml): برای بیماران با نیاز متوسط روزانه به انسولین.
-
سرنگهای ۱۰۰ واحدی (1 ml): مناسب برای بیماران بزرگسال با دوزهای بالاتر.
هرچند ممکن است وسوسه شوید از سرنگ بزرگتر برای صرفهجویی استفاده کنید، اما حجم زیاد سرنگ برای دوزهای کوچک باعث کاهش دقت در تزریق میشود.
۲. درجه بندی واحدها (واحد سرنگ انسولین)
در ایران اغلب انسولینها با غلظت U-100 عرضه میشوند؛ یعنی در هر میلیلیتر محلول، 100 واحد انسولین وجود دارد. بنابراین سرنگ مورد استفاده باید با همین غلظت هماهنگ باشد. استفاده از سرنگ نامتناسب ممکن است منجر به تزریق اشتباه دوز شود.
۳. طول و قطر سوزن
طول سوزنها معمولاً بین 6 تا 12 میلیمتر متغیر است.
سوزنهای کوتاهتر درد کمتری دارند و برای افراد لاغر مناسبترند.
در مقابل، سوزنهای بلندتر برای افرادی با بافت چربی بیشتر زیر پوست توصیه میشوند.
قطر سوزن نیز که با عدد “گیج” (Gauge) مشخص میشود، هرچه بیشتر باشد، سوزن نازکتر است.
سوزنهای نازکتر درد کمتری ایجاد میکنند ولی ممکن است در تزریق حجم بالا چالشبرانگیز باشند.
نوع اتصال سوزن به سرنگ
سرنگهای انسولین از نظر نوع اتصال سوزن به بدنه، به دو گروه تقسیم میشوند:
-
نوع فیکس (Fixed Needle): سوزن به بدنه جوش خورده و جدا نمیشود.
-
این طراحی مانع از وجود فضای مرده (Dead Space) بین سوزن و بدنه میشود و دقت تزریق را بالا میبرد. بیشتر سرنگهای انسولین استاندارد از این نوع هستند.
-
نوع قابل تعویض (Removable Needle): سوزن قابل جدا شدن است. این مدل بیشتر برای سایر تزریقات کاربرد دارد و در تزریق انسولین توصیه نمیشود، چون احتمال باقیماندن مقدار ناچیز انسولین در محل اتصال وجود دارد.

معیار انتخاب سرنگ انسولین
انتخاب بهترین سرنگ انسولین، بستگی به نیاز فردی، نوع انسولین، سن و وضعیت بدنی بیمار دارد. معیارهای انتخاب شامل موارد زیر است:
۱. دقت درجهبندی
سرنگی را انتخاب کنید که خطوط و اعداد آن واضح و دقیق باشند. در بیماران مسن یا افرادی که دید ضعیف دارند، شفافبودن علائم بسیار مهم است.
۲. طول و ضخامت سوزن
سوزنهای کوتاهتر (۶ تا ۸ میلیمتر) معمولاً برای اکثر بزرگسالان کافیاند و تزریق راحتتری دارند.
برای کودکان یا افراد بسیار لاغر، سوزنهای ۴ تا ۶ میلیمتر توصیه میشوند.
۳. استفاده یک بار مصرف و استریل بودن
بهترین سرنگ انسولین، سرنگی است که استریل، بستهبندیشده و برای استفادهٔ یکبار مصرف طراحی شده باشد.
استفادهٔ مجدد از سرنگ، حتی پس از ضدعفونی، میتواند باعث آلودگی و التهاب شود.
۴. برند و کیفیت ساخت
در بازار ایران، برندهای متعددی از سرنگ انسولین وجود دارد، اما آنچه اهمیت دارد، اصالت کالا و مجوز وزارت بهداشت است. فروشگاه مینا سرنگ با تأمین محصولات استاندارد و دارای مجوز، به بیماران کمک میکند تا با اطمینان از کیفیت و سلامت ابزار تزریق خود مطمئن باشند.
.
درجه بندی انواع سرنگ انسولین
یکی از مهمترین نکات در تزریق انسولین، انتخاب سرنگ مناسب با درجهبندی درست است؛ زیرا کوچکترین اشتباه در مقدار تزریق میتواند باعث افت یا افزایش خطرناک قند خون شود. سرنگهای انسولین بر اساس ظرفیت (حجم) و نوع درجهبندی (تعداد واحد در هر میلیلیتر) دستهبندی میشوند.
رایجترین نوع سرنگ، سرنگهای U-100 هستند که برای انسولینهایی با غلظت ۱۰۰ واحد در هر میلیلیتر طراحی شدهاند.
در برخی کشورها، هنوز U-40 نیز استفاده میشود که مخصوص انسولین با غلظت ۴۰ واحد در هر میلیلیتر است.
به همین دلیل، باید همیشه سرنگ و انسولین با یک غلظت انتخاب شوند؛ زیرا در غیر این صورت دوز تزریق اشتباه خواهد بود.
از نظر ظرفیت نیز، سرنگهای انسولین معمولاً در سه اندازهٔ اصلی تولید میشوند: ۰.۳ میلیلیتر (۳۰ واحد) برای افرادی که دوزهای کم تزریق میکنند، ۰.۵ میلیلیتر (۵۰ واحد) برای دوزهای متوسط، و ۱ میلیلیتر (۱۰۰ واحد) برای کسانی که دوز بالاتری نیاز دارند.
بر روی بدنهٔ سرنگ، درجهبندیها بهصورت واحدی مشخص شدهاند تا بیمار بتواند مقدار دقیق انسولین را اندازهگیری کند.
برای مثال، در سرنگ ۰.۵ میلیلیتری، هر خط نشاندهندهٔ یک یا دو واحد انسولین است. انتخاب اندازهٔ مناسب سرنگ به دوز مصرفی، راحتی در تزریق و توصیهٔ پزشک بستگی دارد.
در نهایت، برای جلوگیری از اشتباهات رایج، بیماران باید همیشه به برچسب “U” روی انسولین و سرنگ توجه کنند، از سرنگهایی با درجهبندی واضح و خوانا استفاده کنند، و در صورت تردید، با پزشک یا داروساز مشورت نمایند.
رعایت این نکات باعث میشود تزریق انسولین با دقت، ایمنی و اثربخشی بیشتری انجام شود.

خطا های استفاده از سرنگ انسولین
در بررسیهای بالینی، مشخص شده است که بسیاری از بیماران به دلیل اشتباهات ساده در تزریق، با نوسان قند خون مواجه میشوند.
برخی از این خطاها عبارتاند از:
-
تزریق در نواحی متورم یا کبود شده
-
استفاده از سرنگ غیراستاندارد یا تکراری
-
تزریق سریع بدون مکث چندثانیهای
-
عدم هماهنگی بین زمان تزریق و وعدهٔ غذایی
-
مخلوط نکردن صحیح انسولینهای دوفازی
برای جلوگیری از این خطاها، بهتر است آموزشهای اولیه تزریق را از پزشک یا پرستار دریافت کرده و در صورت نیاز، به منابع آموزشی معتبر مراجعه کنید.
.
دلایل اهمیت سرنگ انسولین
اگرچه امروزه روشهایی مانند قلم انسولین یا پمپ انسولین نیز وجود دارد، سرنگ انسولین هنوز یکی از پرکاربردترین ابزارهاست.
-
قیمت مناسب و دسترسی آسان
-
قابلیت کنترل دقیق دوز برای انواع انسولینها
-
مناسب برای ترکیب انسولینهای مختلف در یک تزریق
به همین دلایل، سرنگ انسولین همچنان گزینهٔ اصلی بسیاری از بیماران دیابتی محسوب میشود.
.
جمعبندی
سرنگ انسولین ابزاری ساده اما حیاتی در زندگی روزمرهٔ بیماران دیابتی است.
نکتهای که اغلب نادیده گرفته میشود، کیفیت تجهیزات تزریقی است.
بسیاری از بیماران هنگام خرید، تنها به قیمت سرنگ توجه میکنند، در حالیکه کیفیت مواد و دقت ساخت، اهمیت بسیار بیشتری دارد.
سرنگ ارزان اما بیکیفیت میتواند باعث درد، نشت انسولین یا حتی آسیب به بافت زیر پوست شود.
بنابراین، مقایسهٔ صرف قیمت بدون بررسی استانداردها و مجوزهای محصول، رویکردی علمی و ایمن نیست.بخش مهم دیگری از تزریق، انتخاب سر سوزن آمپول مناسب است.
فروشگاه مینا سرنگ با ارائهٔ مجموعهای از سرنگها و سر سوزنهای استاندارد، ضمن حفظ ایمنی تزریق، به بیماران کمک میکند تا با اطمینان خاطر، روند درمان خود را ادامه دهند.
- زمان انتشار: 2 ماه پیش