تزریق یکی از روشهای رایج در تجویز داروها است که در صورت عدم رعایت اصول ایمنی، میتواند منجر به عوارض جدی برای بیماران، کارکنان سلامت و جامعه شود.
بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، سالانه حدود ۱۶ میلیارد تزریق در سراسر جهان انجام میشود که نیمی از آنها ممکن است ناایمن باشند. این موضوع میتواند منجر به انتقال بیماریهای عفونی مانند هپاتیت B، هپاتیت C و HIV شود.
.
تزریقات ایمن به فرآیند تزریقی گفته میشود که هیچ آسیبی به سه گروه اصلی وارد نکند:
بیمار (دریافتکننده خدمت): تزریق باید بدون ایجاد عفونت، عوارض موضعی (مانند آبسه) یا واکنشهای سمی انجام شود.
کارکنان درمانی (ارائهدهندگان خدمت): پرسنل باید از خطراتی مانند جراحت ناشی از سوزن (Needlestick Injuries) در امان باشند.
جامعه و محیط زیست: پسماندهای ناشی از تزریق، مانند سرنگها و ویالها، باید بهگونهای دفع شوند که به محیط زیست آسیب نرسانند.
رعایت این اصول از طریق استفاده از تجهیزات استریل، رعایت بهداشت و دفع صحیح پسماندها امکانپذیر است.
مقاله مرتبط: علت خونریزی بعد از تزریق عضلانی
.
تزریقات غیرایمن میتوانند عواقب جدی به دنبال داشته باشند، از جمله:
انتقال پاتوژنها: ویروسهایی مانند هپاتیت B (HBV)، هپاتیت C (HCV) و HIV، همچنین باکتریها، قارچها و انگلها میتوانند از طریق سرنگ یا سوزن آلوده منتقل شوند. HBV به دلیل قدرت انتقال بالا، خطرناکترین است و به همین دلیل، واکسیناسیون علیه آن برای کارکنان درمانی الزامی است.
عوارض موضعی: استفاده از تجهیزات غیراستریل میتواند باعث عفونت، آبسه یا واکنشهای سمی در محل تزریق شود.
خطرات برای کارکنان: جراحتهای ناشی از سوزن میتوانند کارکنان را در معرض عفونتهای خونی قرار دهند.
آسیب به محیط زیست: دفع نادرست سرنگها و ویالها میتواند محیط زیست را آلوده کرده و خطراتی برای جامعه ایجاد کند.
برای اطمینان از ایمنی در فرآیند تزریق، رعایت نکات زیر ضروری است:
شستشوی دستها: قبل و بعد از هر تزریق، دستها باید با آب و صابون یا محلول ضدعفونیکننده الکلی (70 درصد) شسته شوند. این کار خطر انتقال میکروبها را کاهش میدهد.
استفاده از دستکش: در صورت وجود زخم، اگزما یا ترکخوردگی پوست دست، استفاده از دستکش استریل و متناسب با اندازه دست الزامی است. هر جفت دستکش فقط برای یک بیمار استفاده شود و شستن دستکش برای استفاده مجدد ممنوع است.
اجتناب از تزریق در شرایط غیربهداشتی: اگر پوست دست ارائهدهنده خدمت آسیبدیده باشد، باید از انجام تزریق خودداری کند تا خطر انتقال عفونت به بیمار کاهش یابد.
یک تزریق، یک سرنگ و سوزن: برای هر تزریق باید از سرنگ و سوزن استریل و یکبار مصرف استفاده شود. استفاده مجدد از سرنگ، حتی با تعویض سوزن، اکیداً ممنوع است.
بررسی بستهبندی و تاریخ انقضا: قبل از استفاده، باید اطمینان حاصل شود که بستهبندی سرنگ و سوزن سالم است و تاریخ انقضای آنها نگذشته است.
عدم استفاده از یک سرنگ برای چند بیمار: داروی کشیدهشده در یک سرنگ نباید برای چند بیمار استفاده شود. همچنین، از یک سرنگ برای حل کردن چندین ویال دارویی استفاده نکنید.
شاید بخوانید: آشنایی با انواع سرنگ
.
ضدعفونی ویال: قبل از وارد کردن سوزن، دیافراگم پلاستیکی ویال باید با الکل 70 درصد (اتانول یا ایزوپروپیل) ضدعفونی شود و اجازه داده شود تا در معرض هوا خشک شود.
استفاده از ویالهای تکدوز: برای کاهش خطر آلودگی متقاطع، ترجیحاً از ویالهای تکدوز استفاده کنید. در صورت استفاده از ویالهای چنددوزی، برای هر بار کشیدن دارو، از سرنگ و سوزن جدید استفاده شود.
عدم باز کردن همزمان چند ویال: باز کردن چند ویال در کنار بیمار میتواند خطر آلودگی را افزایش دهد.
.
برای ویالهای (به انگلیسی: vial، ظروف شیشهای کوچک که برای نگاهداری داروها بهصورت مایع یا پودر استفاده میشود.) چنددوزی آمادهشده، برچسب باید شامل اطلاعات زیر باشد:
تاریخ و زمان آمادهسازی
تاریخ و زمان انقضا پس از حل شدن
نوع و حجم حلال
غلظت نهایی دارو
نام فرد مسئول آمادهسازی
برای ویالهای چنددوزی که نیاز به آمادهسازی ندارند، برچسب باید شامل تاریخ و زمان اولین استفاده و نام فرد مسئول باشد.
شاید بخوانید: آیا سرنگ تاریخ انقضا دارد؟
.
استفاده از سیفتیباکس: سرنگها و سوزنهای استفادهشده باید بلافاصله پس از تزریق در ظروف ایمن (سیفتیباکس) دفع شوند. این ظروف نباید بیش از سهچهارم پر شوند و پس از پر شدن، باید مهر و موم شوند.
عدم جداسازی سرنگ و سوزن: برای کاهش خطر جراحت، سرنگ و سوزن باید با هم در سیفتیباکس قرار گیرند.
دفع ویالهای چنددوزی: ویالهای چنددوزی باید در موارد زیر دفع شوند:
خراب شدن استریلیتی یا محتوای ویال
عدم نگهداری مناسب پس از باز شدن
گذشت 24 ساعت از باز شدن (برای داروهای بدون مواد محافظ آنتیباکتریال)
انقضای تاریخ دارو یا آلودگی سهوی آن
تمیزی محل آمادهسازی: فضای اختصاصیافته برای آمادهسازی داروها باید تمیز و منظم باشد. در صورت آلودگی به خون یا ترشحات بدن، با الکل 70 درصد ضدعفونی و خشک شود.
آمادهسازی وسایل: قبل از تزریق، تمامی وسایل شامل سرنگ و سوزن استریل، حلال، سواب پنبه و سیفتیباکس باید آماده شوند.
.
دفع فوری وسایل تیز: پس از تزریق، سرنگ و سوزن باید بلافاصله در سیفتیباکس قرار گیرند.
اجتناب از گذاشتن درپوش با دو دست: برای گذاشتن درپوش سوزن، از روش یکدستی استفاده کنید تا خطر جراحت کاهش یابد.
گزارش جراحتها: در صورت وقوع جراحت ناشی از سوزن، باید فوراً گزارش شود و پروفیلاکسی پس از مواجهه (PEP) ظرف 72 ساعت انجام شود، زیرا پس از این مدت بیاثر است.
اجتناب از اقدامات پرخطر: از خم کردن یا شکستن سوزن قبل از دفع خودداری کنید. همچنین، برای شکستن ویالهای دارویی، از پد محافظ و تیغ ارهای استفاده شود.
.
بهترین راه برای کاهش خطرات تزریقات غیرایمن، حذف تزریقات غیرضروری است. در صورت امکان، از روشهای جایگزین مانند داروهای خوراکی یا موضعی استفاده کنید. این رویکرد نه تنها خطر عفونت را کاهش میدهد، بلکه هزینههای درمانی را نیز پایین میآورد.
شاید بخوانید: درمان سفت شدن جای آمپول
.
آموزش مداوم کارکنان درمانی در مورد دستورالعملهای تزریقات ایمن و نظارت بر عملکرد آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. برنامههای آموزشی باید شامل موارد زیر باشند:
تکنیکهای صحیح تزریق (عضلانی، وریدی، زیرجلدی)
مدیریت پسماندهای پزشکی
پیشگیری از جراحتهای ناشی از سوزن
رعایت اصول بهداشتی و ضدعفونی
نظارت منظم بر عملکرد کارکنان، بررسی تجهیزات و اطمینان از استفاده از سرنگهای استاندارد میتواند از خطاهای احتمالی جلوگیری کند.
.
برای انجام تزریقات ایمن، استفاده از سرنگهای باکیفیت و استاندارد از اهمیت ویژهای برخوردار است. شرکت میناسرنگ بهعنوان یکی از معتبرترین تولیدکنندگان سرنگهای پزشکی در ایران، با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته و مطابق با استانداردهای بینالمللی مانند ISO 13485 و CE، محصولاتی ایمن، استریل و قابل اعتماد ارائه میدهد. سرنگهای یکبار مصرف میناسرنگ با دقت بالا و با استفاده از دستگاههای تماماتوماتیک و مدرن تولید میشوند، که کیفیت و استریلیتی محصولات را تضمین میکند.
این سرنگها در انواع مختلف (2، 5، 10 سیسی و بیشتر) و با سوزنهای استاندارد و ایمن طراحی شدهاند، که برای تزریقات عضلانی، وریدی و زیرجلدی مناسب هستند. بستهبندی استریل و مقاوم میناسرنگ از آلودگی در حین حملونقل و ذخیرهسازی جلوگیری میکند. علاوه بر این، میناسرنگ با تعهد به حفظ محیط زیست، از مواد اولیه باکیفیت و قابل بازیافت استفاده میکند، که خطر آلودگی محیطی را کاهش میدهد.
برای کسب اطلاعات بیشتر و خرید انواع سرنگ مینا به بخش فروشگاه سایت مراجعه کرده یا با مشاوران ما تماس بگیرید.
منابع اصلی:
