بارداری یکی از حساسترین دورانهای زندگی هر زن است؛ دورهای که سلامت مادر و جنین در گرو مراقبتهای ویژه و تصمیمات درست پزشکی قرار دارد.
در این میان، واکسیناسیون نقش کلیدی در پیشگیری از بیماریهای خطرناک ایفا میکند. برخلاف تصور عمومی که تزریق واکسن در بارداری را پرخطر میپندارند، بسیاری از واکسنها نه تنها بیخطر هستند، بلکه به شکل قابل توجهی احتمال بروز عفونتها و پیامدهای جدی برای مادر و نوزاد را کاهش میدهند. در ادامه با مهمترین واکسنهای توصیهشده در دوران بارداری و جزئیات آنها آشنا خواهید شد.
.
زنان باردار به دلیل تغییرات سیستم ایمنی، هورمونی و فیزیولوژیک، در برابر برخی عفونتها آسیبپذیرتر از سایر افراد هستند. ابتلا به بیماریهایی مانند آنفلوانزا یا کزاز در دوران بارداری میتواند با عوارض جدی مانند زایمان زودرس، تولد نوزاد کموزن یا حتی مرگ مادر و جنین همراه باشد.
از سوی دیگر، برخی واکسنها با ایجاد ایمنی در بدن مادر، به طور غیرمستقیم از طریق جفت یا شیر مادر به نوزاد هم منتقل میشوند و در ماههای نخست زندگی از او در برابر بیماریها محافظت میکنند؛ دورهای که نوزاد هنوز نمیتواند بسیاری از واکسنها را دریافت کند.
ویروس آنفلوانزا میتواند مشکلات جدی مانند پنومونی، بستری شدن در بیمارستان و حتی مرگ ایجاد کند. واکسن آنفلوانزا از نوع ویروس غیرفعال ساخته شده و در هر مرحله از بارداری بیخطر است.
تزریق این واکسن نهتنها مادر را محافظت میکند، بلکه آنتیبادیهای تولیدشده به جنین منتقل شده و او را در شش ماه اول زندگی ایمن میسازد. سازمان جهانی بهداشت و CDC توصیه میکنند تمامی زنان باردار در فصل شیوع این بیماری واکسینه شوند.
.
سیاهسرفه برای نوزادان بسیار خطرناک است و در بسیاری موارد میتواند کشنده باشد.
بهترین زمان تزریق واکسن Tdap بین هفتههای ۲۷ تا ۳۶ بارداری است تا بیشترین میزان آنتیبادی به جنین منتقل شود. این واکسن همزمان مادر را در برابر دیفتری و کزاز نیز محافظت میکند و ایمنی آن در دوران بارداری تأیید شده است.
انتقال ویروس هپاتیت B از مادر به نوزاد یکی از مسیرهای مهم ابتلا در کودکان است. واکسن هپاتیت B از آنتیژن سطحی ویروس ساخته میشود و به هیچ عنوان بیماریزا نیست.
زنانی که واکسیناسیون کامل نشدهاند یا در معرض خطر هستند، باید در دوران بارداری واکسن را دریافت کنند. حتی اگر تزریق سری واکسن قبل از بارداری شروع شده باشد، میتوان ادامه آن را در این دوران انجام داد.
کزاز یکی از بیماریهای خطرناک و بالقوه مرگبار است که از طریق ورود باکتری Clostridium tetani به بدن، معمولاً از راه زخم، ایجاد میشود. زنان باردار و نوزادان در صورت عدم ایمنی کافی میتوانند در برابر این بیماری آسیبپذیر باشند، بهویژه در مناطقی که زایمان در شرایط غیربهداشتی اتفاق میافتد یا مادر سابقه واکسیناسیون کامل ندارد. یکی از مطمئنترین روشها برای جلوگیری از کزاز مادر و نوزاد، تزریق واکسن مناسب در دوران بارداری است.
تزریق واکسن کزاز در بارداری چند هدف مهم را دنبال میکند:
۱. محافظت از مادر
بدن مادر در طول بارداری باید در برابر عفونتها مقاوم باشد؛ ابتلا به کزاز علاوه بر تهدید سلامت مادر، میتواند بارداری را نیز به خطر بیندازد.
۲. محافظت از نوزاد
نوزاد در ماههای اول زندگی سیستم ایمنی کامل و کارآمدی ندارد. وقتی مادر در بارداری واکسن دریافت میکند، آنتیبادیها از طریق جفت به جنین منتقل میشود و این موضوع از روزهای اول زندگی، از کودک در برابر کزاز و (در صورت استفاده از واکسن ترکیبی) در برابر سیاهسرفه محافظت میکند.
مقاله مرتبط: واکسن های ضروری بزرگسالان
در برخی شرایط خاص ممکن است واکسنهای دیگری نیز توصیه شوند:
واکسن هپاتیت A برای زنان در معرض آلودگی بالا یا مبتلا به بیماریهای کبدی.
واکسن پنوموکوک برای بیماران قلبی، ریوی یا مبتلایان به نقص ایمنی.
واکسن مننگوکوک در صورت شیوع بیماری یا سفر به مناطق پرخطر.
همه این واکسنها غیرفعال هستند و تزریق آنها با نظر پزشک بیخطر است.
واکسنهای زنده ضعیفشده به دلیل احتمال انتقال به جنین در دوران بارداری ممنوع هستند.
مهمترین آنها عبارتند از:
واکسن سرخک، سرخجه و اوریون (MMR)
واکسن آبلهمرغان (واریسلا)
واکسن سل (BCG)
واکسن تب زرد (جز در شرایط بسیار خاص)
زنانی که قصد بارداری دارند باید این واکسنها را حداقل یک ماه قبل از اقدام تزریق کنند. در صورت نیاز فوری، پزشک میتواند پادتن اختصاصی (ایمونوگلوبولین) را جایگزین کند.
.
مشورت با پزشک: پیش از دریافت هر واکسن، مشورت با پزشک متخصص زنان یا ماما ضروری است. پزشک با توجه به شرایط سلامتی مادر و جنین، بهترین زمان و نوع واکسن را تعیین میکند.
واکسیناسیون پیش از بارداری: بهترین زمان برای تکمیل برنامه واکسیناسیون، قبل از بارداری است. زنانی که قصد بارداری دارند، باید وضعیت ایمنسازی خود را بررسی کنند.
برنامههای غربالگری: انجام آزمایشهای غربالگری، مانند آزمایش هپاتیت B، به شناسایی نیاز به واکسن کمک میکند.
عوارض جانبی: عوارض جانبی واکسنها معمولاً خفیف هستند و شامل درد در محل تزریق، تب خفیف یا خستگی میشوند. در صورت بروز علائم غیرعادی، باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
شرایط هر زن باردار منحصر به فرد است. بیماریهای زمینهای، داروهای مصرفی و سابقه واکسیناسیون باید قبل از تصمیمگیری بررسی شوند. به همین دلیل مشاوره با پزشک یا ماما پیش از تزریق واکسن ضروری است تا بهترین و ایمنترین تصمیم گرفته شود.
تزریق واکسنها در دوران بارداری علاوه بر مادر، برای نوزاد نیز حیاتی است. نوزاد در ماههای ابتدایی زندگی در برابر بسیاری از بیماریها آسیبپذیر است و ایمنی مادری نخستین خط دفاعی او محسوب میشود. بنابراین واکسیناسیون یک اقدام پیشگیرانه ارزشمند برای تضمین سلامت آینده کودک است.
.
ایمنی واکسیناسیون تنها به نوع واکسن محدود نمیشود. استفاده از سرنگ و وسایل تزریقی استاندارد و یکبارمصرف نقش کلیدی در پیشگیری از عفونتها دارد. شرکت مینا سرنگ رودسر با بیش از دو دهه تجربه در تولید انواع سرنگ یکبارمصرف پزشکی، با بهرهگیری از مواد اولیه مرغوب و رعایت استانداردهای جهانی مانند ISO13485:2016، توانسته جایگاه ویژهای در بازار ایران و حتی خارج از کشور پیدا کند.
طراحی دقیق، بستهبندی بهداشتی و تحویل بهموقع محصولات، باعث شده محصولات این شرکت انتخابی مطمئن برای جامعه پزشکی و خانوادهها باشد.
برای کسب اطلاعات بیشتر و خرید و قیمت سرنگ با مشاوران ما تماس بگیرید.
