عوارض تزریق نادرست آمپول عضلانی
تزریق نامناسب آمپول به روش عضلانی میتواند به بروز عوارض متعددی بینجامد. از جمله این عوارض میتوان به درد محل تزریق، کبودی، التهاب، عفونت و آسیب عصبی اشاره کرد. در موارد شدید، ممکن است آسیب به عصب سیاتیک یا تشکیل آبسه در ناحیه تزریق نیز رخ دهد.
اما آنچه که کمتر به آن توجه میشود، اهمیت اجرای درست این تزریق است. یک خطای کوچک در انتخاب محل، عمق، زاویه یا ابزار تزریق میتواند به عوارضی جدی ختم شود؛ از التهابهای خفیف تا آسیبهای دائمی عصبی یا بافتی.
مقاله مرتبط: درمان گلوله شدن جای آمپول
.
چرا تزریق عضلانی باید با دقت انجام شود؟
تزریق عضلانی برخلاف تصور عمومی، صرفاً فرو کردن یک سوزن در بدن نیست. این روش نیازمند دانش فنی، شناخت آناتومی بدن و رعایت اصول بهداشتی است.
عضلات محل مناسبی برای جذب دارو هستند، اما اگر دارو به جای عضله وارد بافت چربی یا به ناحیهای اشتباه تزریق شود، دارو بهدرستی جذب نمیشود و بدن به جای درمان، درگیر عوارض میشود.
مطالعه بیشتر: تزریق عضلانی چیست؟
.
عوارض تزریق نادرست آمپول عضلانی
تورم و التهاب موضعی
اولین و شایعترین علامت اشتباه در تزریق، درد و تورم در محل تزریق است. این حالت میتواند به دلایل زیر ایجاد شود:
- تزریق در عمق ناکافی یا بیش از حد
- استفاده از سوزن کوتاه یا نازک
- تزریق در محل نامناسب مانند چربی زیر پوست
اگر درد بعد از چند ساعت فروکش نکند یا تورم افزایش یابد، احتمال ایجاد عفونت یا آبسه وجود دارد.

تشکیل آبسه یا عفونت بافتی
در صورتی که اصول بهداشتی و استریل بودن ابزار رعایت نشود، میکروبها وارد بدن میشوند و منجر به آبسه چرکی و عفونت بافتی میشوند. علائم آن شامل:
- تورم شدید
- قرمزی پوست
- افزایش دمای موضع
- گاهی تب و بیحالی
این وضعیت نیاز به درمان دارویی (آنتیبیوتیک) و در موارد شدیدتر، تخلیه جراحی دارد.
آسیب به عصب سیاتیک یا اعصاب محیطی
تزریق در ناحیه اشتباه، بهویژه در ناحیه باسن، میتواند به عصب سیاتیک آسیب بزند. این عارضه میتواند بسیار دردناک و در مواردی حتی دائمی باشد.
علائم آسیب عصب سیاتیک در اثر تزریق عبارتند از:
- درد تیز و تیرکشنده به پا
- بیحسی یا گزگز اندام تحتانی
- ضعف عضلانی یا ناتوانی در حرکت
برای پیشگیری، تزریق باید در قسمت بالای خارجی باسن انجام شود، نه مرکز یا پایین آن.
شاید بخوانید: درمان سفت شدن جای آمپول
.
خونریزی داخلی و کبودی
اگر سوزن به طور اشتباه وارد یک رگ خونی شود، احتمال خونریزی در عضله و ایجاد کبودی گسترده بالا میرود. این حالت ممکن است با درد، سفتی بافت و کبودی قابل مشاهده همراه باشد.
نکته ایمنی: هنگام تزریق، بهتر است کمی پیستون سرنگ را به عقب بکشید؛ اگر خون وارد سرنگ شد، محل تزریق اشتباه بوده و باید فوراً تغییر یابد.
.
جذب ناکامل یا تأخیر در اثر دارو
اگر تزریق به جای عضله، وارد بافت چربی یا زیرپوست شود، جذب دارو کندتر یا ناقص خواهد بود. این مسأله بهویژه در داروهای اورژانسی یا حساس مثل آنتیبیوتیکها یا داروهای ضدالتهاب میتواند خطرناک باشد و اثرگذاری دارو را کاهش دهد.
.
فیبروز عضلانی (سفت شدن بافت عضله)
تزریقهای مکرر در یک ناحیه خاص یا تزریق اشتباه میتواند منجر به تشکیل بافت فیبروز شود. این بافت سخت و غیرقابل انعطاف است و ممکن است در درازمدت عملکرد طبیعی عضله را مختل کند.
بروز واکنشهای آلرژیک و سیستمیک
در صورت تزریق سریع یا نادرست برخی داروهای حساس، ممکن است بیمار دچار واکنشهای آلرژیک شود. علائم ممکن است از خارش و کهیر تا واکنشهای شدید مانند آنافیلاکسی متغیر باشد.
.
عوارض تزریق اشتباه آمپول عضلانی در رگ
- واکنش آلرژیک شدید/آنافیلاکسی
- سمیت سیستمیک دارو
- امبولی ریوی ناشی از روغن (در داروهای روغنی)
- آمبولی هوا/فلبیت
- نکروز یا عفونت موضعی
علائم هشدار: تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه، افت فشار یا نبض سریع، تشنج، سرگیجه یا ضعف ناگهانی. در مشاهدهٔ هر کدام فوراً اقدام کنید.
.
دلایل تزریق نادرست آمپول عضلانی
- عدم آشنایی با آناتومی بدن
- استفاده از سوزن یا سرنگ نامناسب (برای مثال، استفاده از سرنگ با طول کم برای عضلات عمقی)
- عدم رعایت زاویه مناسب تزریق (زاویه نادرست میتواند منجر به ورود سوزن به چربی یا خارج از عضله شود)
- استفاده از ابزار غیراستریل
- تزریق توسط افراد فاقد آموزش تخصصی
.
درمان عوارض تزریق آمپول عضلانی در عصب
اقدامات فوری: اگر درد ناگهانی، سوزش شدید، بیحسی یا ضعف حرکتی بلافاصله پس از تزریق ظاهر شد، به فوریت به مرکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید و محل و زمان را مستندسازی کنید.
ارزیابی بالینی: معاینه نورولوژیک دقیق (حس، قدرت، رفلکسها) توسط پزشک متخصص یا فیزیوتراپ ضروری است.
تستهای پاراکلینیک: EMG/NCS معمولاً از روز ۱۰–۲۱ پس از آسیب سودمند است تا نوع و شدت آسیب مشخص شود؛ در صورت نیاز تکرار میشود.
درمان دارویی: داروهای ضد درد نوروپاتیک (مثلاً گاباپنتین/پرگابالین، آنتیدپرسانتهای سهحلقهای یا SNRI) و مسکنهای معمول بر اساس نظر پزشک تجویز میشوند.
فیزیوتراپی: تمرینهای حفظ دامنه حرکت، تقویت، الکتروتراپی، و استفاده از وسایل کمکی برای پیشگیری از دفورمیتی و آتروفی لازم است.
پرهیزها و توصیهها: از خوددرمانی غیرمنظم دارویی خودداری کنید و هرچه سریعتر پرونده و شرح واقعه را به پزشک گزارش دهید تا پیگیری تخصصی انجام شود.
.
عوارض زدن امپول به عصب سیاتیک؟
- درد شدید رادیکولار و سوزش/مورمور در مسیر عصب؛
- اختلال حسی (بیحسی، کاهش حس) و اختلال حرکتی (ضعف عضلانی تا فلج و «فوت دراپ»)؛
- درد نوروپاتیک مزمن، آتروفی عضلانی و اختلال عملکرد بلندمدت در موارد شدید یا آکسونال.
.
پیشگیری از عوارض تزریق نادرست
برای پیشگیری از تزریق اشتباهی آمپول عضلانی، رعایت نکات زیر حیاتی است:
- انتخاب محل صحیح (مانند عضله دلتوئید، باسن یا ران بسته به نوع دارو)
- استفاده از سرنگ و سوزن مناسب متناسب با سن، وزن و محل تزریق
- تزریق با زاویه ۹۰ درجه برای اطمینان از ورود دارو به عمق عضله
- آمادگی بیمار (شل بودن عضله محل تزریق میتواند درد و خطر را کاهش دهد)
- رعایت بهداشت و استریل بودن وسایل
- تزریق توسط فرد آموزشدیده و با تجربه
.
اهمیت ابزار استریل در تزریق عضلانی
تزریق عضلانی اگر درست انجام شود، ایمن، سریع و مؤثر است. اما کافیست بخشی از فرآیند آن اشتباه اجرا شود تا عوارض جدی و حتی جبرانناپذیر ایجاد کند. به همین دلیل، انتخاب سرنگ و سوزن باکیفیت، آموزش صحیح و رعایت اصول فنی و بهداشتی در این روند بسیار مهم است.
شرکت مینا سرنگ به عنوان تولیدکننده تخصصی سرنگ، سرسوزن و ستهای تزریقی، با رعایت استانداردهای بینالمللی و کنترل کیفی دقیق، محصولات خود را برای ایمنترین تزریقات طراحی کرده است. انتخاب تجهیزات استاندارد، گام اول برای جلوگیری از عوارض تزریق نادرست است.
برای خرید سرنگ به بخش فروشگاه سایت مراجعه کرده یا با مشاوران ما تماس بگیرید.
- زمان انتشار: 6 ماه پیش