عفونت های بیمارستانی
عفونتی که بیمار هنگام پذیرش فاقد آن بوده، اما پس از گذشت حدود ۴۸ ساعت از بستری شدن در محیط درمانی (مانند بیمارستان یا درمانگاه) به آن مبتلا میشود. این نوع عفونتها معمولاً ناشی از باکتریها، ویروسها یا قارچهای مقاوم به دارو هستند که از طریق تجهیزات آلوده، تماس با پرسنل درمانی یا محیط به بیمار منتقل میشوند و میتوانند باعث طولانیتر شدن دوره درمان، افزایش هزینهها و خطرات جدی برای سلامت بیمار شوند، اما با رعایت دقیق پروتکلهای بهداشتی و شستشوی دستها تا حد زیادی قابل پیشگیری هستند.
عفونت بیمارستانی چیست؟
عفونت بیمارستانی به طور ساده عفونتی است که بیمار در زمان بستری در بیمارستان یا سایر مراکز درمانی به آن دچار میشود و پیش از ورود به بیمارستان در بدن او وجود نداشته است.
معمولاً اگر علائم عفونت ۴۸ تا ۷۲ ساعت پس از پذیرش در بیمار ظاهر شود، بهعنوان عفونت بیمارستانی شناخته میشود.
این تعریف نشان میدهد که محیط بیمارستان، با وجود همه تدابیر بهداشتی، همچنان میتواند محلی برای انتقال میکروبها باشد
چون در بیمارستان بیماران زیادی حضور دارند که هر یک ممکن است ناقل میکروبهای مقاوم باشند؛ از سوی دیگر ابزارهای پزشکی تهاجمی مثل سرمتراپی، کاتتر یا جراحی، مسیر ورود مستقیم میکروبها به بدن را باز میکنند.
اهمیت عفونت های بیمارستانی
چرا موضوع عفونتهای بیمارستانی تا این اندازه جدی است؟
- افزایش مدت بستری: بیماری که باید ۳ روز بستری باشد، ممکن است به دلیل عفونت بیمارستانی ۱۰ روز یا بیشتر در بیمارستان بماند.
- افزایش هزینههای درمان: استفاده بیشتر از دارو، انجام آزمایشهای اضافه، طولانی شدن بستری و نیاز به مراقبت ویژه، همه هزینههای درمان را چند برابر میکنند.
- افزایش مصرف آنتیبیوتیک و مقاومت میکروبی: هر چه عفونت بیشتر شود، آنتیبیوتیک بیشتری مصرف میشود و این روند میتواند منجر به شکلگیری میکروبهای مقاوم شود.
- افزایش ریسک مرگومیر: در بیماران پرخطر مانند سالمندان یا بیماران ICU، یک عفونت ساده میتواند به سپسیس یا نارسایی چند اندام منجر شود.
- بار روانی: خانواده بیمار، بهجای آرامش، با نگرانیهای تازه روبهرو میشوند و اعتماد عمومی به نظام سلامت هم آسیب میبیند

چه کسانی در معرض خطر عفونت بیمارستانی هستند؟
اگرچه همه بیماران در بیمارستان میتوانند در معرض خطر عفونت باشند، اما برخی گروهها آسیبپذیری بیشتری دارند:
- سالمندان: با افزایش سن، سیستم ایمنی ضعیفتر شده و بدن در برابر میکروبها مقاومت کمتری دارد.
- نوزادان و کودکان: بهویژه نوزادان بستری در بخش NICU، به دلیل ناپختگی سیستم ایمنی در خطر بالایی هستند.
- بیماران مزمن: مانند مبتلایان به دیابت، سرطان یا بیماریهای قلبی که بدنشان توانایی مقابله با عفونت را ندارد.
- بیماران بستری در ICU: این بیماران اغلب به دستگاههای تهاجمی مانند ونتیلاتور یا کاتتر وابستهاند؛ همین ابزارها مسیر اصلی انتقال عفونت هستند.
- کادر درمان: پزشکان و پرستاران در تماس مداوم با بیماران هستند و اگر اصول بهداشتی را رعایت نکنند، میتوانند هم مبتلا شوند و هم بیماری را منتقل کنند.
.
انواع عفونت های بیمارستانی
۱. عفونت ادراری بیمارستانی
شایعترین نوع عفونت بیمارستانی است و بیشتر به دلیل استفاده طولانیمدت از سوند ایجاد میشود. علائم آن شامل درد، تب، سوزش ادرار و وجود خون در ادرار است.
۲. عفونت زخم جراحی
ممکن است پس از عمل جراحی و در محل برش ایجاد شود. قرمزی، تورم، ترشح چرکی و تب از نشانههای این نوع عفونت است. در موارد شدید میتواند به اندامهای داخلی نفوذ کند.
۳. پنومونی بیمارستانی
التهاب ریه ناشی از عفونت در بیمارستان است که معمولاً در بیماران وابسته به ونتیلاتور رخ میدهد. تنگی نفس، تب و سرفه نشانههای اصلی هستند.
۴. عفونت خون (سپسیس)
از خطرناکترین انواع عفونت بیمارستانی است. معمولاً زمانی رخ میدهد که میکروبها از طریق ست سرم یا کاتتر وارد جریان خون شوند. سپسیس میتواند باعث افت فشار خون، نارسایی اندامها و حتی مرگ شود.
۵. عفونتهای مغزی پس از جراحی
مانند مننژیت یا آبسه مغزی که در اثر نفوذ میکروبها به بافت مغز رخ میدهند و میتوانند عوارض بسیار جدی به دنبال داشته باشند.
.
عوامل ایجاد عفونت بیمارستانی
چرا با وجود همه تجهیزات و استریلسازیها، همچنان عفونت بیمارستانی رخ میدهد؟ دلایل متعددی دارد:
- ابزارهای پزشکی تهاجمی: هر وسیلهای که وارد بدن شود (سرنگ، کاتتر، سوند) میتواند مسیر ورود میکروب باشد.
- عدم رعایت بهداشت دست: سادهترین و در عین حال مهمترین عامل انتقال عفونت.
- محیط آلوده: تختها، میزها، ابزار جراحی یا حتی هوا میتوانند حامل میکروب باشند.
- مصرف بیرویه آنتیبیوتیک: استفاده بیدلیل یا بیشازحد از آنتیبیوتیکها باعث رشد میکروبهای مقاوم میشود.
- تراکم بیماران: هر چه تعداد بیماران در یک بخش بیشتر باشد، احتمال انتقال عفونت هم بالاتر میرود.
.
چگونه میتوان از عفونتهای بیمارستانی پیشگیری کرد؟
پیشگیری، مهمترین و مؤثرترین سلاح در برابر عفونتهای بیمارستانی است.
رعایت چند اصل ساده میتواند تا بیش از ۵۰ درصد از بروز این عفونتها جلوگیری کند.
۱. رعایت بهداشت دستها
شستن دستها یا استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده الکلی باید بهعنوان یک اصل غیرقابلچشمپوشی توسط کادر درمان، بیماران و حتی همراهان در نظر گرفته شود.
دستها عامل اصلی انتقال میکروب هستند و کوچکترین سهلانگاری میتواند پیامدهای بزرگی داشته باشد.
۲. استریلسازی دقیق تجهیزات و محیط
اتاقهای عمل، بخشهای ICU و NICU و تجهیزات جراحی باید بهطور مداوم استریل شوند. استفاده از دستگاههای اتوکلاو، مواد ضدعفونیکننده و روشهای مدرن استریلسازی ضروری است.
۳. کاهش استفاده غیرضروری از ابزارهای تهاجمی
هرچه کمتر از سوند، کاتتر یا لولههای تنفسی استفاده شود، احتمال عفونت کمتر خواهد شد. پزشکان باید در تجویز این تجهیزات با دقت بیشتری تصمیم بگیرند.
۴. کنترل مصرف آنتیبیوتیکها
مصرف بیرویه آنتیبیوتیک باعث ایجاد میکروبهای مقاوم میشود. اجرای سیاستهای مدیریت مصرف آنتیبیوتیک (Antibiotic Stewardship) در بیمارستانها ضروری است.
۵. آموزش و فرهنگسازی
آموزش کادر درمان، بیماران و خانوادهها درباره اهمیت پیشگیری، نقش مهمی در کاهش عفونتها دارد. حتی سادهترین رفتارها مثل استفاده از ماسک یا لمس نکردن زخمها، اهمیت دارد.

اهمیت استفاده از تجهیزات یکبارمصرف پزشکی
یکی از مؤثرترین اقدامات در کنترل عفونت، استفاده از تجهیزات پزشکی یکبارمصرف است.
چرا تجهیزات یکبارمصرف اهمیت دارند؟
-
حذف خطر استفاده مجدد: سرنگ یا ست سرمی که یکبار مصرف شود، هرگز به چرخه انتقال عفونت بازنمیگردد.
-
بستهبندی استریل: این ابزارها در محیطهای کاملاً بهداشتی تولید و بستهبندی میشوند.
-
صرفهجویی در وقت و هزینه: نیازی به شستوشو و استریل مجدد ندارند و این باعث صرفهجویی در منابع بیمارستانی میشود.
-
امنیت روانی بیمار: وقتی بیمار میداند وسیلهی تزریق یا سرم او برای اولینبار باز میشود، احساس اطمینان بیشتری دارد.
.
مهمترین تجهیزات یکبارمصرف در بیمارستانها
-
سرنگهای یکبارمصرف
-
سرسوزن های استریل
-
ست سرم یکبارمصرف
-
وسایل تزریق و انتقال دارو
این تجهیزات در نگاه اول ساده به نظر میرسند، اما نقش آنها در جلوگیری از ورود مستقیم میکروب به بدن بیمار حیاتی است.
.
چرا انتخاب برند معتبر اهمیت دارد؟
در بازار تجهیزات پزشکی، کیفیت همه محصولات یکسان نیست.
برخی محصولات ممکن است ظاهر مشابهی داشته باشند اما از مواد اولیه نامرغوب تولید شده باشند که هم خطر عفونت را بالا میبرند و هم برای بدن بیماران آسیبزا هستند.
استفاده از تجهیزات بیکیفیت میتواند:
-
باعث نشت دارو یا سرم شود.
-
تزریق را برای بیمار دردناکتر کند.
-
موجب شکستگی یا انسداد در مسیر سرم شود.
-
در نهایت ریسک آلودگی و انتقال عفونت را افزایش دهد.
بنابراین انتخاب برند معتبر و دارای تأییدیههای بهداشتی، یکی از ارکان اصلی پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی است.
.
تولید کننده ابزار تزریق با کیفیت
یکی از برندهای خوشنام و پیشرو در تولید تجهیزات پزشکی یکبارمصرف در ایران، شرکت مینا سرنگ رودسر است.
این مجموعه از سال ۱۳۷۹ فعالیت خود را آغاز کرده و طی بیش از دو دهه، با تمرکز بر کیفیت، ایمنی و نوآوری توانسته جایگاه ویژهای در میان مراکز درمانی کشور بهدست آورد.
محصولات اصلی این شرکت شامل سرنگهای یکبارمصرف پزشکی، سرسوزنهای استریل و ستهای سرم است که همگی مطابق با استانداردهای جهانی از جمله ISO13485:2016 تولید و بستهبندی میشوند.
ویژگیهای شاخص محصولات مینا سرنگ عبارتاند از:
-
استفاده از مواد اولیه مرغوب و سازگار با بدن،
-
بستهبندی کاملاً استریل و ایمن،
-
طراحی مطابق با استانداردهای بینالمللی،
-
قیمتگذاری منصفانه و رقابتی.
انتخاب تجهیزات یکبارمصرف از برندهای معتبر مانند مینا سرنگ نهتنها به ایمنی بیماران کمک میکند، بلکه به کادر درمان نیز این اطمینان را میدهد که ابزار مورد استفادهشان بهترین عملکرد را دارد.
جهت خرید انواع تجهیزات و قیمت سرنگ به مینا سرنگ مراجعه فرمایید.
- زمان انتشار: 3 ماه پیش