در چه شرایطی نباید سرم تزریق شود؟
تزریق سرم همیشه مفید نیست و در برخی شرایط میتواند خطرناک باشد.
در افرادی که دچار نارسایی قلبی یا ادم ریوی هستند، ورود حجم اضافی مایع به بدن ممکن است باعث بدتر شدن تنگی نفس و افزایش فشار بر قلب شود.
همچنین در بیماران مبتلا به نارسایی کلیه که توانایی دفع مایعات و املاح را ندارند، تزریق سرم بدون تنظیم دقیق میتواند به تورم، افزایش فشار خون یا مسمومیت الکترولیتی منجر شود.
در مواردی مانند اختلالات شدید سدیم یا پتاسیم خون، یا افزایش فشار داخل جمجمه نیز برخی سرمها میتوانند وضعیت بیمار را وخیمتر کنند.
اگر محل تزریق دچار عفونت، التهاب یا فیستول دیالیز باشد، نباید از آن ناحیه برای تزریق استفاده کرد.
افزون بر این، تزریق سرم در افرادی که قادر به دریافت مایعات خوراکی هستند، یا بهصورت خودسرانه و بدون تجویز پزشک انجام میشود، میتواند باعث بروز عوارضی مانند عفونت، واکنش حساسیتی یا اختلال در تعادل مایعات بدن شود.
بنابراین، تزریق سرم تنها باید در صورت نیاز واقعی و زیر نظر پزشک یا پرستار آموزشدیده انجام گیرد.
.
چه شرایطی تزریق سرم را خطرناک میکند
بیماران قلبی و نارساییهای عروقی
افرادی که از مشکلات قلبی مانند نارسایی قلبی یا فشار خون بالا رنج میبرند، نمیتوانند بهراحتی حجم بالای مایعات را تحمل کنند.
ورود سرم به رگها در این بیماران باعث میشود فشار مضاعفی به قلب وارد شود و در نهایت خطر بروز ورم ریه یا حمله قلبی افزایش یابد.
به همین دلیل تزریق بیرویه سرم برای بیماران قلبی میتواند خطرناکتر از خود بیماری باشد.
مشکلات کلیوی و نارسایی کلیه
کلیهها نقش حیاتی در دفع مایعات اضافی و تعادل الکترولیتها دارند.
در بیماران کلیوی، تزریق مایعات به مقدار زیاد میتواند باعث احتباس آب در بدن، ورم شدید، افزایش فشار خون و حتی مسمومیت با پتاسیم شود.
به همین دلیل، این بیماران یکی از حساسترین گروهها نسبت به دریافت سرم محسوب میشوند.
حساسیت ها و واکنش های آلرژیک
برخی ترکیبات موجود در سرمها مانند مواد نگهدارنده یا الکترولیتهای خاص ممکن است در بیماران مستعد باعث واکنش آلرژیک شوند.
این واکنشها میتوانند از یک خارش ساده شروع شده و به شوک آنافیلاکتیک، که تهدیدکننده حیات است، ختم شوند.

عفونت های فعال در بدن
وقتی بدن درگیر عفونت جدی یا سپسیس است، تزریق سرم در شرایط غیراصولی میتواند باعث گسترش عفونت به بافتها و اندامهای دیگر شود.
حتی وجود عفونت در محل ورود سرم (محل رگگیری) نیز میتواند زمینهساز مشکلات جدی شود.
اختلال در تعادل الکترولیت ها
الکترولیتهایی مثل سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم برای فعالیتهای حیاتی بدن ضروریاند. اگر پیش از تزریق، وضعیت الکترولیتها بررسی نشود، ممکن است تزریق یک سرم نامناسب باعث تشدید عدم تعادل شود.
برای مثال، افزایش پتاسیم ناشی از انتخاب نادرست سرم میتواند منجر به ایست قلبی شود.
شرایط پزشکی خاص
- اختلالات انعقادی خون: در بیماران مبتلا به هموفیلی یا ترومبوز، تزریق میتواند احتمال خونریزی یا تشکیل لخته را افزایش دهد.
- افزایش فشار داخل جمجمه: در بیمارانی که دچار ضربه مغزی یا سکته مغزی هستند، تزریق نادرست سرم ممکن است فشار داخل مغز را بالا ببرد.
- دوران بارداری و شیردهی: در این دوران هرگونه تزریق سرم باید با دقت انجام شود، زیرا برخی ترکیبات میتوانند اثرات نامطلوبی بر جنین یا نوزاد داشته باشند.
پیشنهاد مقاله: عوارض تزریق نادرست سرم
.
راهکار ایمنی در تزریق سرم
- بررسی کامل سابقه بیمار: قبل از تزریق باید سابقه حساسیتها، بیماریهای قلبی، کلیوی یا سایر بیماریهای زمینهای پرسیده و ثبت شود.
- انجام آزمایش خون در صورت نیاز: بررسی سطح الکترولیتها، عملکرد کلیه و قلب برای انتخاب نوع سرم ضروری است.
- انتخاب سرم متناسب با شرایط بیمار: نوع سرم (نمکی، قندی، رینگر و…) باید متناسب با نیاز واقعی بدن انتخاب شود.
- کنترل حجم و سرعت تزریق: حجم زیاد سرم در مدت کوتاه میتواند حتی برای افراد سالم مشکلساز شود، بنابراین تنظیم دقیق سرعت تزریق اهمیت زیادی دارد.
- تزریق توسط کادر متخصص: هرگز نباید تزریق سرم توسط افراد غیرمتخصص یا در شرایط غیراستاندارد انجام شود.
.
خطرات تزریق خودسرانه
تزریق سرم بهظاهر اقدامی ساده به نظر میرسد، اما در واقع یک عمل پزشکی تهاجمی است که نیاز به دانش تخصصی در زمینهی فیزیولوژی بدن، الکترولیتها، حجم مایعات، و شرایط خاص بیمار دارد.
انجام این کار بدون نظارت پزشک یا پرستار ماهر میتواند عوارض قابلتوجه و حتی مرگبار ایجاد کند.
۱. خطرات ناشی از انتخاب نادرست نوع سرم
-
عدم تناسب نوع محلول با وضعیت بیمار: برای مثال تزریق سرم قندی (دکستروز) در بیمار مبتلا به دیابت کنترلنشده یا سرم نمکی در بیمار مبتلا به فشار خون یا نارسایی قلبی میتواند وضعیت او را بهسرعت بدتر کند.
-
تغییرات الکترولیتی خطرناک: تزریق حجم زیاد محلولهای هیپوتونیک (مثل دکستروز ۵٪) میتواند باعث هیپوناترمی (افت سدیم خون) و تورم مغز شود.
-
سمیت ناشی از ترکیب اشتباه دارو و سرم: برخی داروها فقط در سرم خاصی باید حل شوند (مثلاً نرمال سالین، نه دکستروز)، در غیر این صورت ممکن است تهنشین یا غیرفعال شوند یا واکنش خطرناک ایجاد کنند.
۲. خطرات عفونی و بهداشتی
-
عدم رعایت اصول استریل: در مراکز غیرمعتبر یا هنگام تزریق در منزل، ابزارها ممکن است استریل نباشند و منجر به عفونت موضعی، آبسه، یا حتی سپسیس (عفونت خون) شوند.
-
خطر هپاتیت و HIV: استفاده از سرنگ یا ست تزریق غیراستریل میتواند انتقال بیماریهای ویروسی خطرناک مانند هپاتیت B، C و HIV را به دنبال داشته باشد.
-
آلودگی محل ورود آنژیوکت: اگر قبل از تزریق پوست بهدرستی ضدعفونی نشود، میکروبها وارد خون میشوند و احتمال بروز تب و عفونت افزایش مییابد.
۳.خطرات ناشی از بیاطلاعی از وضعیت عمومی بیمار
-
افرادی که سابقه بیماریهای زمینهای دارند (کلیوی، قلبی، دیابتی) ممکن است بدون آگاهی از محدودیتهای مایعدرمانی، دچار عوارض حاد شوند.
-
تزریق در بیماران تبدار یا عفونی بدون تشخیص علت اصلی میتواند علائم را پنهان کرده و تشخیص بیماری را بهتأخیر اندازد.
-
تزریق خودسرانه و مکرر سرم برای “تقویت بدن” یا “درمان خستگی” هیچ پشتوانه علمی ندارد و ممکن است منجر به برهمخوردن تعادل مایعات بدن شود.
.
ایا سرم فشار خون را بالا میبرد
در برخی شرایط، تزریق سرم میتواند باعث افزایش موقت فشار خون شود، بهویژه زمانی که حجم مایع تزریقشده زیاد باشد یا فرد زمینهی فشار خون بالا، نارسایی قلبی یا بیماری کلیوی داشته باشد.
ورود حجم زیاد مایع به جریان خون باعث افزایش حجم گردش خون و در نتیجه بالا رفتن فشار داخل عروق میشود.
البته در افراد سالم و با عملکرد طبیعی کلیه و قلب، بدن معمولاً این افزایش حجم را بهخوبی تنظیم کرده و فشار خون به حالت طبیعی بازمیگردد.
نوع سرم نیز اهمیت دارد؛ مثلاً سرمهای نمکی (نرمال سالین) در مقایسه با سرمهای قندی احتمال بیشتری برای بالا بردن فشار خون دارند.

تولیدکننده ست سرم
شرکت میناسرنگ با بیش از دو دهه تجربه، با تولید سرنگهای یکبارمصرف، ستهای سرم و سرسوزنهای باکیفیت، به بهبود ایمنی و کیفیت خدمات پزشکی کمک کرده است.
محصولات میناسرنگ با رعایت استانداردهای بینالمللی (ISO13485:2016)، طراحی زیبا و مواد اولیه مرغوب، انتخابی مطمئن برای کادر درمان و بیماران است.
ست سرم تولیدی این شرکت به دلیل کیفیت بالا، طراحی دقیق و انطباق با نیازهای درمانی، به انتخابی مطمئن برای بسیاری از مراکز درمانی و شرکتهای دارویی تبدیل شده است.
ترکیب دقت مهندسی، تعهد به استانداردهای جهانی و نگاه به سلامت جامعه، مینا سرنگ را در جایگاهی قرار داده در جز بهترین ها در حوزه تجهیزات پزشکی باشد.
برای خرید ست سرم و کسب اطلاعات بیشتر به بخش فروشگاه سایت مراجعه کرده یا با مشاوران ما تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره تزریق سرم
آیا تزریق سرم برای کمآبی بدن همیشه ضروری است؟
خیر در بسیاری از موارد کمآبی بدن با مصرف مایعات خوراکی جبران میشود و تنها در شرایط شدید نیاز به سرم است.
آیا تزریق سرم در خانه ایمن است؟
تنها در صورتی که توسط پرستار یا پزشک انجام شود و شرایط بیمار بررسی شده باشد، قابل قبول است. تزریق سرم توسط افراد غیرمتخصص خطرناک است.
چه نوع سرمی بیشتر استفاده میشود؟
سرم نمکی (نرمال سالین) و سرم قندی از رایجترین انواع هستند، اما انتخاب آن باید با توجه به نیاز بیمار صورت گیرد.
- زمان انتشار: 5 ماه پیش