خونگیری و رگگیری یکی از مهارتهای کلیدی در حوزه پزشکی است که نیازمند دانش دقیق از آناتومی بدن، بهویژه رگهای دست، و تکنیکهای حرفهای است.
دستها به دلیل دسترسی آسان و وجود رگهای سطحی، یکی از رایجترین نواحی برای خونگیری و تزریقات وریدی هستند.
در این مقاله، به بررسی جامع آناتومی رگهای دست میپردازیم. با ما همراه باشید.
.
درک آناتومی رگهای دست برای انجام خونگیری یا تزریق وریدی با دقت ضروری است.
رگهای دست به دلیل سطحی بودن و دسترسی آسان، اولین انتخاب برای اکثر روشهای رگگیری هستند.
اما بدون شناخت دقیق از ساختار و موقعیت رگها، ممکن است عوارضی مانند کبودی، درد، یا حتی آسیب به شریانها و اعصاب رخ دهد.
آناتومی رگهای دست شامل شبکهای از رگهای سطحی و عمقی است که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند.
رگهای سطحی دست، که عمدتاً در ناحیه بازو، ساعد، و پشت دست قرار دارند، به دلیل نزدیکی به سطح پوست و برجستگی نسبی، گزینههای ایدهآلی برای رگگیری هستند.
این رگها شامل رگهای سفالیک (Cephalic)، بازیلیک (Basilic)، و رگهای پشتی دست هستند.
شناخت دقیق این رگها به پرستار کمک میکند تا بهترین نقطه را برای ورود آنژیوکت یا سوزن انتخاب کند و تجربهای کمدرد برای بیمار فراهم آورد.
برای انجام رگگیری موفق، شناخت تفاوت بین سرخرگها (شریانها) و سیاهرگها (وریدها) حیاتی است.
سرخرگها و سیاهرگها هر دو نقش مهمی در سیستم گردش خون دست ایفا میکنند، اما ویژگیهای متفاوتی دارند:
سرخرگها خون اکسیژندار را از قلب به بافتهای دست منتقل میکنند. این رگها دیوارههای ضخیم و الاستیکی دارند و خون در آنها با فشار بالا جریان دارد. ساختار سرخرگها شامل سه لایه است:
دو سرخرگ اصلی دست عبارتند از:
به دلیل فشار بالای خون و نزدیکی به اعصاب، رگگیری از سرخرگها توصیه نمیشود، مگر در موارد خاص مانند نمونهگیری گازهای خونی.
سیاهرگها خون بدون اکسیژن را از بافتهای دست به قلب بازمیگردانند. دیوارههای سیاهرگها نازکتر و انعطافپذیرتر از سرخرگهاست و خون در آنها با فشار کمتری جریان دارد. سیاهرگهای سطحی دست به دلیل نزدیکی به پوست و برجستگی، بهترین گزینه برای رگگیری هستند.
رگ اصلی دست که بیشترین اهمیت بالینی و پزشکی را دارد، ورید سفالیک و ورید بازویی در سطح و شریان رادیال و اولنار در عمق دست هستند.
شریان رادیال همان رگی است که معمولاً برای گرفتن نبض مچ دست لمس میشود و نقش مهمی در خونرسانی دارد.
در مواردی مثل تزریق، خونگیری یا آنژیوگرافی، این رگها مورد توجه قرار میگیرند و به دلیل دسترسی آسان، کاربرد زیادی در پزشکی دارند.
برای انجام رگگیری موفق، شناخت رگهای اصلی دست و ویژگیهای آنها حیاتی است.
رگ سفالیک یکی از برجستهترین رگهای سطحی دست است که از سمت خارجی ساعد شروع شده و تا شانه امتداد مییابد.
این رگ به دلیل اندازه بزرگ و موقعیت قابل دسترسی، یکی از بهترین گزینهها برای رگگیری است.
سفالیک معمولاً در ناحیه داخلی آرنج (ناحیه کوبیتال) به راحتی قابل مشاهده و لمس است.
با این حال، در برخی افراد، بهویژه کسانی که اضافه وزن دارند، ممکن است نیاز به تکنیکهای خاصی برای برجسته کردن این رگ باشد.
رگ بازیلیک در سمت داخلی ساعد و بازو قرار دارد و معمولاً کمی عمیقتر از رگ سفالیک است. این رگ در ناحیه داخلی آرنج نیز قابل دسترسی است، اما به دلیل نزدیکی به اعصاب و شریانها، نیاز به دقت بیشتری در هنگام رگگیری دارد.
بازیلیک برای بیمارانی که رگهای سطحیتر آنها به راحتی قابل دسترسی نیست، گزینهای مناسب محسوب میشود.
رگهای پشتی دست، که در پشت دست و انگشتان قرار دارند، به دلیل سطحی بودن و دسترسی آسان، اغلب برای تزریقات کوتاهمدت یا خونگیریهای سریع استفاده میشوند.
این رگها معمولاً نازکتر و شکنندهتر هستند، بنابراین نیاز به مهارت و دقت بیشتری دارند. رگگیری از پشت دست بهویژه در کودکان یا افراد مسن که رگهای بازوی آنها کمتر قابل دسترسی است، رایج است.
رگهای مچ دست، بهویژه در ناحیه داخلی مچ، گاهی برای رگگیری استفاده میشوند.
این رگها معمولاً کوچکتر و شکنندهتر هستند و نیاز به تکنیکهای ظریفتری دارند. استفاده از آنژیوکتهای با اندازه کوچکتر و دقت در زاویه ورود سوزن در این ناحیه ضروری است.
رگگیری با آنژیوکت یکی از روشهای رایج برای تزریق دارو یا مایعات به بدن بیمار است.
این فرآیند نیازمند رعایت مراحل دقیق و اصولی است تا هم ایمنی بیمار تضمین شود و هم تجربهای کمدرد فراهم آید.
در ادامه، مراحل کلیدی رگگیری با آنژیوکت را توضیح میدهیم:
پیش از شروع رگگیری، باید تمام تجهیزات مورد نیاز را آماده کنید. این تجهیزات شامل آنژیوکت با اندازه مناسب، سرنگ، پد الکلی، چسب مخصوص، گارو، و دستکش استریل است.
انتخاب اندازه مناسب آنژیوکت (معمولاً 18 تا 22 گیج) به سن بیمار، اندازه رگ، و نوع تزریق بستگی دارد.
محصولات باکیفیت مانند سرنگها و آنژیوکتهای میناسرنگ، به دلیل طراحی دقیق و استانداردهای بالا، میتوانند این فرآیند را ایمنتر و راحتتر کنند.
با توجه به آناتومی رگهای دست، رگ مناسب را انتخاب کنید.
رگهای بزرگتر، قابل لمس، و برجستهتر معمولاً بهترین گزینه هستند.
برای شناسایی بهتر رگ، میتوانید از بیمار بخواهید دست خود را به سمت پایین نگه دارد یا مشت خود را ببندد تا جریان خون افزایش یابد.
گارو را در فاصله 10 تا 15 سانتیمتری بالای محل رگگیری ببندید.
این کار باعث برجسته شدن رگها میشود. توجه داشته باشید که گارو نباید بیش از حد تنگ باشد تا از ناراحتی بیمار جلوگیری شود.
ناحیه انتخابشده را با پد الکلی بهخوبی تمیز کنید و اجازه دهید الکل کاملاً خشک شود. این مرحله برای جلوگیری از عفونت ضروری است.
آنژیوکت را با زاویه 15 تا 30 درجه وارد رگ کنید. هنگامی که خون در چمبر آنژیوکت ظاهر شد، نشانه ورود موفقیتآمیز به رگ است. سپس شیت آنژیوکت را بهآرامی به جلو هدایت کنید و ماندرن را خارج کنید.
پس از اطمینان از قرارگیری صحیح آنژیوکت، آن را با چسب مخصوص فیکس کنید تا از جابجایی جلوگیری شود. در این مرحله، باید مراقب باشید که فشار اضافی به رگ وارد نشود.
مقاله مرتبط: تفاوت آنژیوکت با اسکالپ وین
.
رگگیری موفق نیازمند رعایت نکات و تکنیکهای خاصی است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
انتخاب رگ مناسب: رگهایی که قابل لمس و مشاهده هستند و به اندازه کافی بزرگاند، بهترین انتخاب هستند. از رگهای نزدیک به مفاصل یا اعصاب حساس اجتناب کنید.
زاویه ورود سوزن: زاویه 15 تا 30 درجه برای ورود آنژیوکت ایدهآل است. ورود با زاویه بیش از حد ممکن است به شریان یا بافتهای اطراف آسیب برساند.
استفاده از تکنیکهای برجستهسازی رگ: در بیماران بدرگ، استفاده از کمپرس گرم، ماساژ ملایم، یا دستگاههای مادون قرمز میتواند به شناسایی رگ کمک کند.
جلوگیری از عفونت: ضدعفونی کامل محل و استفاده از تجهیزات استریل، مانند سرنگها و آنژیوکتهای میناسرنگ، از عفونت جلوگیری میکند.
بررسی علائم شریانی: اگر خون با فشار بالا و رنگ روشن از آنژیوکت خارج شد، احتمالاً سوزن وارد شریان شده است. در این صورت، آنژیوکت را فوراً خارج کنید.
مقاله مرتبط: آموزش رگ گیری با اسکالپ وین
.
بیماران بدرگ، مانند افراد مسن، کودکان، یا کسانی که به دلیل بیماریهای مزمن رگهای شکنندهای دارند، چالش بزرگی برای رگگیری ایجاد میکنند.
در این شرایط، استفاده از تکنیکهای پیشرفته ضروری است:
استفاده از کمپرس گرم: قرار دادن کمپرس گرم روی ناحیه مورد نظر به مدت 5 تا 10 دقیقه میتواند جریان خون را افزایش داده و رگها را برجستهتر کند.
لامپهای مادون قرمز: این دستگاهها به پرستاران کمک میکنند تا رگهای عمیقتر را شناسایی کنند.
انتخاب رگهای جانبی: اگر رگهای اصلی مانند سفالیک یا بازیلیک قابل دسترسی نباشند، میتوان از رگهای کوچکتر در پشت دست یا مچ استفاده کرد.
استفاده از آنژیوکتهای کوچکتر: آنژیوکتهای با گیج بالاتر (مانند 22 یا 24) برای رگهای نازکتر مناسبتر هستند.
رگگیری اگر بهدرستی انجام نشود، ممکن است عوارضی مانند کبودی، عفونت، یا حتی ترومبوفلبیت (التهاب رگ) ایجاد کند. برای پیشگیری از این مشکلات، رعایت نکات زیر ضروری است:
استفاده از تجهیزات باکیفیت: سرنگها و آنژیوکتهای استاندارد، مانند محصولات میناسرنگ، خطر آسیب به رگ را کاهش میدهند.
دقت در انتخاب رگ: اجتناب از رگهای نزدیک به شریانها یا اعصاب حساس.
کنترل فشار گارو: گاروی بیش از حد تنگ میتواند به بافتها آسیب برساند.
ضدعفونی کامل: استفاده از پد الکلی و اطمینان از خشک شدن کامل محل.
.
درک دقیق آناتومی رگهای دست و تسلط بر تکنیکهای رگگیری، تنها با استفاده از تجهیزات باکیفیت و استاندارد به نتیجهای ایمن و مؤثر منجر میشود.
شرکت میناسرنگ، با بیش از دو دهه تجربه در تولید سرنگها، ستهای سرم، و آنژیوکتهای یکبارمصرف، محصولاتی با کیفیت بالا و طراحی ارگونومیک ارائه میدهد که نیازهای کادر پزشکی را بهخوبی برآورده میکند.
سرنگها و آنژیوکتهای میناسرنگ با استفاده از مواد اولیه مرغوب و فناوری پیشرفته تولید میشوند و با استانداردهای بینالمللی مانند ISO13485:2016 همخوانی دارند.
این محصولات نه تنها ایمنی و راحتی بیمار را تضمین میکنند، بلکه به پرستاران و پزشکان امکان میدهند تا رگگیری را با دقت و اطمینان بیشتری انجام دهند.
برای اطلاعات بیشتر مثل خرید ست سرم و یا قیمت سرنگ، به قسمت فروشگاه سایت مراجعه کرده یا با مشاوران ما تماس بگیرید.
