در دنیای امروز، یکی از مهمترین راههای انتقال بیماریهای عفونی، استفاده نادرست یا مشترک از سرنگ است. سرنگ بهعنوان یک ابزار پزشکی پرکاربرد، اگر بهدرستی استفاده نشود یا یکبار مصرف بودن آن رعایت نگردد، میتواند به منبعی خطرناک برای انتقال ویروسها و بیماریهای جدی تبدیل شود. در این مقاله، با نگاهی علمی و دقیق به موضوع انتقال بیماری از طریق سرنگ میپردازیم و راههای پیشگیری از آن را بررسی میکنیم.
.
سرنگها هنگام تزریق مواد دارویی یا خونگیری، مستقیماً با خون یا مایعات بدن تماس دارند. اگر سرنگی پس از استفاده مجدداً استفاده شود، ویروسها، باکتریها یا عوامل بیماریزا میتوانند از بدن فرد اول به بدن فرد دوم منتقل شوند. این خطر بهویژه زمانی افزایش مییابد که از سرنگهای غیر استریل یا مشترک استفاده شود.
شاید بخوانید: شایع ترین راه های انتقال ایدز چیست؟
.
ویروس HIV از طریق تماس مستقیم با خون آلوده منتقل میشود. این ویروس در بیرون از بدن و در داخل سرنگ میتواند برای چند ساعت زنده بماند، مخصوصاً اگر داخل سرنگ خون باقی مانده باشد. استفاده از سرنگ مشترک در میان مصرفکنندگان مواد مخدر، یکی از مهمترین راههای انتقال ایدز در بسیاری از جوامع است.
مطالعه بیشتر: راه های انتقال ایدز
.
برخلاف HIV، ویروسهای هپاتیت B و C مقاومت بیشتری در محیط دارند. این ویروسها میتوانند حتی تا چند روز در سرنگ یا سوزن باقی بمانند و همچنان قابلیت آلوده کردن فرد جدید را داشته باشند. در برخی کشورها، انتقال هپاتیت C از طریق سرنگ، عامل اصلی گسترش بیماری است.
.
بجز ایدز و هپاتیت، بیماریهایی مانند تب خونریزیدهنده، عفونتهای استافیلوکوکی، تب مالت، سیفلیس، و حتی برخی عفونتهای قارچی میتوانند از طریق سرنگهای آلوده منتقل شوند. انتقال این بیماریها معمولاً در اثر عدم رعایت بهداشت در مراکز درمانی غیراستاندارد یا استفاده از تجهیزات پزشکی غیراستریل رخ میدهد.
مدت زمان زنده ماندن ویروسها در سرنگ بستگی به نوع ویروس، شرایط محیطی مانند دما و رطوبت، و میزان خون باقیمانده در سرنگ دارد. برای مثال:
این ویژگیها نشان میدهند که خطر انتقال بیماری از طریق سرنگ بسیار جدی است و باید به دقت کنترل شود.
برخی افراد و گروهها بیشتر از دیگران در معرض خطر انتقال بیماری از طریق سرنگ هستند:
.
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است، بهویژه در مورد بیماریهای عفونی که ممکن است غیرقابل درمان باشند. برای پیشگیری از انتقال بیماری از طریق سرنگ، رعایت نکات زیر ضروری است:
مهمترین اصل پیشگیری، استفاده از سرنگهای یکبار مصرف و استریل است. این سرنگها به گونهای طراحی شدهاند که پس از مصرف، دیگر قابل استفاده مجدد نباشند. استفاده از آنها در بیمارستانها، کلینیکها و حتی در منزل، ضامن سلامت بیماران و پرسنل درمانی است.
هرگز نباید از سرنگ مشترک استفاده کرد، حتی در میان اعضای خانواده. سرنگ باید برای هر فرد کاملاً مجزا و تنها یکبار استفاده شود.
آگاهسازی مردم در خصوص خطرات استفاده از سرنگ آلوده یا مشترک، نقش مهمی در کاهش موارد ابتلا دارد. این آموزش باید از سطح مدارس تا رسانههای جمعی انجام شود.
پس از استفاده از سرنگ، باید آن را طبق اصول ایمنی در ظرفهای مخصوص زبالههای تیز و برنده قرار داد تا از آسیب به دیگران جلوگیری شود. رها کردن سرنگ در محیط یا سطلهای عادی زباله، تهدید جدی برای سلامت عمومی است.
سرنگ آلوده به ویروس HIV میتواند یکی از عوامل انتقال این بیماری باشد، بهویژه اگر بهصورت مشترک بین افراد استفاده شود. ویروس HIV در خون باقیمانده در سرنگ یا سوزن زنده میماند و در صورت استفاده مجدد، میتواند به فرد دیگر منتقل شود. به همین دلیل، استفاده از سرنگهای استریل و یکبار مصرف و دفع صحیح آنها در سیفتیباکس برای پیشگیری از ابتلا به ایدز ضروری است.
احتمال انتقال ویروس HIV از طریق سوزن آلوده بستگی به عواملی مانند مقدار خون باقیمانده، عمق نفوذ سوزن، و زمان بین استفادهها دارد. اگرچه این احتمال نسبت به سایر روشهای انتقال (مانند تماس جنسی یا انتقال خون) کمتر است، اما همچنان خطر جدی محسوب میشود. برای کاهش این خطر، باید همیشه از سرنگها و سوزنهای استریل استفاده کرد و از به اشتراک گذاشتن آنها خودداری نمود.
در صورت تماس اتفاقی با سوزن آلوده، باید فوراً محل زخم را با آب و صابون شست و به پزشک مراجعه کرد. پزشک ممکن است آزمایش HIV انجام دهد و در صورت لزوم، پروفیلاکسی پس از تماس (PEP) را که شامل مصرف داروهای ضدویروسی به مدت ۲۸ روز است، تجویز کند. اقدام سریع ظرف ۷۲ ساعت اولیه حیاتی است تا خطر ابتلا به HIV کاهش یابد.
در صورت برخورد اتفاقی سوزن آلوده یا سرنگی که در محیط عمومی رها شده باشد، به هیچ عنوان نباید با دست آن را لمس کرد. بهترین کار این است که محل را ترک کرده و مراتب را به نیروهای امدادی یا بهداشتی اطلاع داد. در صورت آسیب با سرنگ آلوده، مراجعه فوری به مراکز درمانی برای دریافت مراقبتهای اولیه و داروهای پیشگیرانه حیاتی است.
.
شرکت مینا سرنگ بهعنوان یکی از تولیدکنندگان صاحب نام در زمینه تجهیزات تزریقی پزشکی، با تمرکز بر کیفیت، ایمنی و بهداشت، مجموعهای کامل از محصولات یکبار مصرف شامل انواع سرنگ، سرسوزن (نیدل) و ست سرم و… را با استانداردهای بینالمللی تولید و عرضه میکند.
تمامی محصولات این شرکت یکبار مصرف بوده و از مواد اولیهی مرغوب، استریل و با تکنولوژی روز دنیا تولید شدهاند تا از هرگونه انتقال عفونت و بیماری جلوگیری شود.
برای کسب اطلاع بیشتر و خرید سرنگ یکبارمصرف به بخش فروشگاه سایت مراجعه کرده یا با مشاوران ما تماس بگیرید.
انتقال بیماری از طریق سرنگ، معضلی است که ریشه در ناآگاهی، بیاحتیاطی یا دسترسی نداشتن به تجهیزات ایمن دارد. اما با آموزش مناسب، استفاده از تجهیزات پزشکی استاندارد و رعایت بهداشت فردی، میتوان تا حد بسیار زیادی این خطر را کاهش داد. مسئولیت پیشگیری فقط بر دوش کادر درمان نیست، بلکه هر فرد جامعه باید به سلامت خود و دیگران اهمیت دهد.
