سرنگ ابزاری است برای تزریق دارو که شامل سوزن و سیلندر برای کشیدن و تزریق مایع میشود، در حالی که آمپول ظرفی شیشهای مهر و موم شده حاوی دارو یا مایع تزریقی است که با سرنگ کشیده و استفاده میشود.
در دنیای پزشکی و درمان، دو ابزار بسیار پرکاربرد یعنی آمپول (Ampoule) و سرنگ (Syringe – سیرینگ) همواره مورد استفاده قرار میگیرند، اما بسیاری از مردم این دو را به اشتباه یکی میدانند. در حالی که آمپول و سرنگ هرکدام ساختار، کاربرد و عملکرد متفاوتی دارند و دانستن این تفاوتها به درک بهتر روند تزریق و انتخاب ابزار مناسب کمک میکند.
.
سرنگ وسیلهای استوانهای شکل با یک پیستون داخلی است که برای تزریق یا کشیدن مایعات از بدن استفاده میشود. سرنگها معمولاً از جنس پلاستیک شفاف هستند و روی بدنه آنها واحدهای اندازهگیری (میلیلیتر یا سیسی) درج شده است تا مقدار دقیق مایع تزریقی قابل مشاهده باشد. سرنگها در حجمهای مختلفی تولید میشوند، از یک سیسی برای تزریقهای بسیار دقیق مثل انسولین تا ۵۰ سیسی برای موارد خاص درمانی.
در گذشته سرنگها قابلیت استریل شدن و استفادهی چندباره را داشتند، اما امروزه استفاده از سرنگهای یکبار مصرف با رعایت اصول بهداشتی توصیه میشود، زیرا خطر انتقال عفونت را به صفر میرساند. سرنگها بسته به نوع اتصال سرسوزن، به دو نوع پیچی یا همان سرنگ لوئرلاک (Luer Lock) و فشاری یا همان سرنگ لوئراسلیپ (Luer Slip) تقسیم میشوند.
آمپول (Ampoule) یک محفظهی شیشهای کوچک و مهر و موم شده است که داروهای مایع درون آن نگهداری میشود. آمپولها معمولاً یکبار مصرف هستند و برای تزریق داروهایی به کار میروند که باید کاملاً استریل باقی بمانند. برای استفاده از آمپول، ابتدا باید سر آن شکسته شود و سپس داروی درون آن با استفاده از یک سرنگ، کشیده و تزریق شود.
بنابراین برخلاف سرنگ که وسیلهای برای تزریق یا کشیدن مایعات است، آمپول تنها ظرف نگهدارندهی دارو به شمار میرود و بدون سرنگ، قابل استفاده نیست.
.
.
در دنیای پزشکی، آمپول و سرنگ دو واژه هستند که اغلب در کنار هم استفاده میشوند، اما کاربرد و نقش آنها کاملاً متفاوت است. اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم، آمپول «دارو» را در خود دارد، در حالی که سرنگ «ابزار» انتقال این دارو به بدن است. به عبارتی دیگر، آمپول حاوی محلول دارویی است که بدون استفاده از سرنگ، امکان رساندن آن به بدن وجود ندارد.
برای مثال، وقتی پزشک آمپول ویتامین C تجویز میکند، منظور محلول داخل شیشه یا پلاستیک کوچک دارویی است؛ اما برای تزریق این ماده به بدن، نیاز به سرنگی با حجم مناسب و سرسوزن مخصوص است. درک تفاوت این دو ابزار، پایهای برای شناخت بهتر فرآیند تزریق و نقش هرکدام در سلامت بیمار است.
ماندگاری آمپول در سرنگ با توجه به نوع دارو و شرایط نگهداری متغیر است. در کل، آمپولها به عنوان داروی یکبار مصرف تلقی می شوند و پس از باز شدن سرنگ باید بلافاصله استفاده شوند و باقی مانده آن طبق پروتوکلهای بهداشتی دور ریخته شود. اگر آمپول به صورت سوسپانسیون (برخی آمپولها حاوی دارو به صورت محلول در مایع هستند، اما به طور کامل در مایع حل نشدهاند.) باشد، در دمای اتاق تا هفت روز و در یخچال تا ۱۴ روز قابل نگهداری است.
.
آمپولها بستههای کوچک حاوی محلول دارویی هستند که معمولاً به روشهای تزریقی مختلف مانند وریدی (داخل رگ)، عضلانی (در عضله) یا زیرجلدی (زیر پوست) استفاده میشوند. این نوع تزریق برای داروهایی که نیاز به اثر سریع دارند یا در مسیر گوارشی تخریب میشوند، بسیار مؤثر است.
اما نکته مهم اینجاست که بدون سرنگ، تزریق از آمپول ممکن نیست؛ در واقع، آمپول و سرنگ مکمل یکدیگرند و هریک بدون دیگری بیاثر خواهند بود. بنابراین استفاده صحیح از هر دو ابزار، لازمه یک تزریق ایمن، سریع و مؤثر است.
