آنژیوکت و اسکالپ وین هر دو ابزارهای پزشکی پرکاربرد برای دسترسی به رگ و انجام تزریقات یا خونگیری هستند، اما در ساختار، کاربرد و مدت زمان استفاده تفاوتهای اساسی دارند. آنژیوکت که به آن کاتتر داخل وریدی نیز گفته میشود، شامل یک سوزن فلزی و یک لوله پلاستیکی (کاتتر) است.
پس از ورود سوزن به رگ، سوزن فلزی خارج شده و کاتتر پلاستیکی نرم در داخل رگ باقی میماند. این ویژگی امکان تزریق مداوم و طولانی مدت داروها، مایعات و خون را فراهم میکند و به همین دلیل در مواردی مانند بستریهای طولانی مدت، تزریق سرم و شیمیدرمانی کاربرد فراوانی دارد.
در مقابل، اسکالپ وین که به آن سوزن پروانهای نیز گفته میشود، از یک سوزن فلزی کوتاه و دو بال پلاستیکی تشکیل شده که برای ثابت نگه داشتن سوزن روی پوست استفاده میشود. این وسیله معمولاً برای خونگیریهای کوتاه مدت، تزریقهای سریع و در مواردی که رگها نازک و شکنندهاند، مانند کودکان و سالمندان، استفاده میشود. پس از اتمام تزریق یا خونگیری، کل سوزن از رگ خارج میشود.
در ادامه به توضیحات بیشتر از تفاوت اسکالپ وین و آنژیوکت می پردازیم.
شاید بخوانید: اسکالپ وین چیست؟
فرق اصلی آنژیوکت و اسکالپ وین از نظر ظاهری در ساختار آنهاست. آنژیوکت از یک سوزن فلزی و یک لوله پلاستیکی (کاتتر) تشکیل شده که پس از ورود سوزن به رگ، سوزن فلزی خارج شده و فقط کاتتر پلاستیکی داخل رگ باقی میماند. این کاتتر معمولاً با یک درپوش یا رابط برای اتصال به ست سرم یا سایر تجهیزات تزریق همراه است.
در مقابل، اسکالپ وین (یا سوزن پروانهای) شامل یک سوزن فلزی کوتاه و دو بال پلاستیکی در دو طرف آن است که شبیه بالهای پروانه هستند و برای گرفتن و ثابت نگه داشتن سوزن روی پوست استفاده میشوند. این بالها معمولاً به یک لوله کوتاه و سپس به یک اتصالدهنده (مانند رابط سرنگ) متصل میشوند که انواع مختلفی داشته که هر کدام یک رنگ مختلف دارند، مانند اسکالپ وین سبز، آبی و…
بنابراین، آنژیوکت ظاهری شبیه به یک لوله پلاستیکی با یک رابط دارد، در حالی که اسکالپ وین با بالهای پلاستیکی و سوزن فلزی کوتاه خود، ظاهری متمایز و شبیه به پروانه دارد.
مقاله مرتبط: تفاوت اسکالپ ابی و سبز
فرق آنژیوکت و اسکالپ وین از نظر کارایی عمدتاً به مدت زمان و نوع تزریق یا خونگیری برمیگردد. آنژیوکت به دلیل داشتن کاتتر پلاستیکی که پس از خروج سوزن فلزی در رگ باقی میماند، برای تزریقهای طولانی مدت و مداوم مایعات، داروها (مانند آنتیبیوتیکها) و خون مناسب است.
این ویژگی آنژیوکت را برای بیمارانی که نیاز به بستری طولانی، دریافت سرم، شیمیدرمانی یا تزریق مکرر دارو دارند، ایدهآل میسازد.
در مقابل، اسکالپ وین (سوزن پروانهای) که سوزن فلزی آن پس از اتمام تزریق یا خونگیری به طور کامل خارج میشود، برای موارد کوتاه مدت مانند خونگیریهای روتین، تزریقهای سریع (مانند واکسن) و یا زمانی که رگهای بیمار نازک و شکنندهاند (مانند کودکان و سالمندان) کاربرد دارد. به طور خلاصه، آنژیوکت برای تزریقهای مداوم و طولانی و اسکالپ وین برای تزریقهای کوتاه و سریع و خونگیری مناسب است.
انتخاب بین آنژیوکت و اسکالپ وین به شرایط خاص بیمار و نوع درمان بستگی دارد و نمیتوان گفت کدام یک بهتر است. هر کدام از این ابزارها مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.
انتخاب نهایی به عواملی مانند وضعیت رگهای بیمار، مدت زمان مورد نیاز برای درمان، نوع دارو یا مایع تزریقی و تجربه پزشک بستگی دارد. هر دو ابزار در شرایط مناسب خود میتوانند بهترین گزینه باشند.
ابزاری کلیدی در دسترسی وریدی آنژیوکت، به عنوان یکی از ابزارهای پرکاربرد در پزشکی، دارای مزایا و معایبی است که باید در انتخاب و استفاده از آن مورد توجه قرار گیرد.
با توجه به این مزایا و معایب، انتخاب صحیح آنژیوکت و رعایت اصول بهداشتی میتواند تأثیر قابلتوجهی بر کاهش عوارض جانبی و افزایش کارایی درمان داشته باشد.
این ابزار با وجود معایب محدود، به دلیل مزایای قابل توجه، همچنان یکی از گزینههای مهم در تزریقات وریدی به شمار میرود.
