تزریق زیر جلدی یکی از روشهای رایج و مؤثر برای تجویز داروها به بدن است که در آن دارو و آمپول به لایه چربی زیر پوست (بافت زیرجلدی) تزریق میشود. این لایه که بین پوست و عضله قرار دارد، به دلیل داشتن عروق خونی کمتر، باعث جذب آهسته و تدریجی دارو میشود.
این ویژگی، تزریق زیر جلدی را برای داروهایی که نیاز به اثرگذاری طولانیمدت دارند، ایدهآل میکند. برخلاف تزریق داخل وریدی که اثری سریع دارد یا تزریق عضلانی که جذب متوسطی ارائه میدهد، تزریق زیر جلدی تعادل مناسبی بین راحتی و کارایی ایجاد میکند.
این روش بهویژه زمانی استفاده میشود که تجویز خوراکی دارو به دلیل تخریب توسط اسید معده یا آنزیمهای گوارشی ممکن نباشد یا زمانی که روشهای دیگر مانند تزریق وریدی پیچیده یا پرهزینه باشند.
تزریق زیر جلدی با استفاده از سوزنهای کوتاه و نازک انجام میشود که درد و ناراحتی را به حداقل میرساند و برای استفاده در منزل یا توسط خود بیمار نیز مناسب است.
.
امپول زیر پوستی (Subcutaneous Injection) برای تزریق داروهایی مانند انسولین، هپارین یا برخی واکسنها به لایه چربی زیر پوست استفاده میشود.
این روش به دلیل جذب آهسته و پایدار دارو مناسب است و معمولاً در نواحی مانند شکم، ران یا بازو انجام میشود. برای اطلاعات بیشتر یا انتخاب سرنگ مناسب، با مشاوران میناسرنگ تماس بگیرید.
……
تزریق زیر جلدی به دلیل ویژگیهای منحصربهفردش در بسیاری از موقعیتهای پزشکی کاربرد دارد. برخی از مزایای کلیدی این روش عبارتاند از:
جذب پایدار و تدریجی: دارو بهآرامی وارد جریان خون میشود، که برای داروهایی مانند انسولین یا هپارین که نیاز به اثر طولانیمدت دارند، بسیار مناسب است.
سهولت استفاده: این روش به تجهیزات پیچیده نیاز ندارد و بیماران میتوانند پس از آموزش، خودشان تزریق را انجام دهند.
کاهش خطر عوارض: به دلیل دور بودن از رگهای خونی بزرگ و عضلات، خطر آسیب به بافتها یا ورود دارو به جریان خون بهصورت ناخواسته کمتر است.
محل تزریق بیشتر: نواحی مختلفی از بدن مانند شکم، ران، یا بازو برای تزریق مناسباند، که امکان تغییر محل تزریق را فراهم میکند.
کاربردهای این روش شامل مدیریت بیماریهای مزمن مانند دیابت (تزریق انسولین)، درمان ناباروری (تزریق هورمونها)، و حتی تجویز داروهای اورژانسی مانند اپینفرین برای واکنشهای آلرژیک شدید است.
تزریق زیر جلدی معمولاً برای داروهایی استفاده میشود که در حجم کم (تا 2 میلیلیتر) تجویز میشوند، زیرا لایه زیرجلدی ظرفیت محدودی برای پذیرش مایعات دارد. برخی از داروهای رایج عبارتاند از:
انسولین: برای کنترل قند خون در بیماران دیابتی.
هپارین و مشتقات آن: برای پیشگیری یا درمان لختههای خونی.
اپینفرین: در قلمهای خودکار (مانند EpiPen) برای درمان سریع آنافیلاکسی.
هورمونها: مانند گنادوتروپینها در درمان ناباروری.
داروهای ضد تهوع: مانند متوکلوپرامید برای کنترل استفراغ.
واکسنها و ایمونوتراپیها: برخی واکسنها یا تزریقهای آلرژی به این روش تجویز میشوند.
داروهای ضد درد مانند مورفین نیز در موارد خاص بهصورت زیرجلدی تجویز میشوند، بهویژه در مراقبتهای تسکینی. انتخاب این روش به نوع دارو، سرعت جذب مورد نیاز، و شرایط بیمار بستگی دارد.
.
برای انجام تزریق زیر جلدی ایمن و مؤثر، آمادهسازی دقیق ضروری است. این فرآیند شامل انتخاب محل مناسب، آمادهسازی تجهیزات، و رعایت اصول بهداشتی است.
محل تزریق باید دارای لایه چربی کافی باشد تا دارو بهدرستی جذب شود و به عضله یا رگهای خونی برخورد نکند. نواحی رایج عبارتاند از:
شکم: ناحیه اطراف ناف (حداقل 5 سانتیمتر فاصله از ناف) به دلیل داشتن چربی مناسب، گزینهای عالی است.
ران: قسمت جلویی یا بیرونی ران، بهویژه برای تزریقهای خودکار.
بازو: قسمت پشتی یا کناری بازو، مناسب برای بزرگسالان با چربی کافی.
باسن: ناحیه بالایی و خارجی باسن، کمتر استفاده میشود اما برای برخی بیماران مناسب است.
برای جلوگیری از آسیب به بافتها، باید محل تزریق را بهصورت چرخشی تغییر داد. بهعنوان مثال، اگر امروز در شکم تزریق کردید، دفعه بعد از ران یا بازو استفاده کنید.
مقاله مرتبط: تفاوت سرنگ لوئرلاک و لوئراسلیپ
.
تجهیزات استاندارد برای تزریق زیر جلدی شامل موارد زیر است:
سرنگ و سوزن: سرنگ لوئرلاک و لوئراسلیپ با سرسوزنهای کوتاه (طول 6 تا 13 میلیمتر) و نازک (گیج 25 تا 27).
قلمهای تزریق خودکار: برای داروهایی مانند انسولین یا اپینفرین، که استفاده آسانتری دارند.
ویال یا کارتریج دارو: ممکن است حاوی مایع آماده یا پودر برای ترکیب با مایع باشد.
پد الکلی: برای ضدعفونی کردن پوست.
ظرف مخصوص دفع: برای دور انداختن ایمن سوزنها و سرنگهای استفادهشده.
گاز استریل و چسب زخم: برای اعمال فشار یا پوشش محل تزریق.
.
شستوشوی کامل دستها با آب و صابون برای پیشگیری از عفونت ضروری است.
موارد زیر باید آماده باشند:
خرید سرنگ و سوزن استریل یا قلم تزریقی
داروی مورد نظر
پد الکلی
بانداژ یا گاز استریل
ظرف ایمن برای دور ریختن سوزن
از تزریق در ناحیهای که کبود، متورم یا دچار زخم شده است خودداری کنید. همچنین الکل را روی محل بزنید و اجازه دهید خشک شود.
اگر دارو داخل ویال است، ابتدا هوا را وارد ویال کرده و سپس دارو را با دقت بکشید.
در صورت استفاده از قلم، دوز را تنظیم و سوزن را نصب کنید.
مقداری از پوست را با دو انگشت نیشگون بگیرید.
سوزن را با زاویه ۹۰ درجه (یا ۴۵ درجه در افراد لاغر) وارد کنید.
دارو را به آرامی تزریق کنید، سپس سوزن را خارج کرده و محل تزریق را کمی فشار دهید.
مراقبتهای بعد از تزریق زیرجلدیپس از تزریق زیرجلدی، ممکن است کمی کبودی یا تورم دیده شود که معمولاً بیخطر است. برای کاهش عوارض:
از ماساژ ناحیه تزریق خودداری کنید
محل تزریق را در هر بار تغییر دهید
از سوزن و سرنگ استریل استفاده کنید و هرگز وسایل را مجدداً استفاده نکنید
اگر علائم عفونت مانند قرمزی، حرارت یا ترشح مشاهده کردید، به پزشک مراجعه نمایید
.
برای کاهش خطر عوارض و افزایش راحتی بیمار، به نکات زیر توجه کنید:
تغییر محل تزریق: استفاده مکرر از یک ناحیه میتواند باعث زخم، کبودی، یا لیپوهیپرتروفی (تجمع چربی) شود.
استفاده از سوزن تمیز: هرگز از سوزن یا سرنگ استفادهشده مجدداً استفاده نکنید.
بررسی دارو: دوز، نوع دارو، و تاریخ انقضا را قبل از تزریق چک کنید.
کنترل درد و کبودی: تزریق آهسته و استفاده از سوزنهای نازک میتواند درد و کبودی را کاهش دهد. ماساژ محل تزریق توصیه نمیشود، زیرا ممکن است باعث کبودی شود.
.
اگرچه تزریق زیر جلدی معمولاً ایمن است، برخی عوارض ممکن است رخ دهند، از جمله:
کبودی یا هماتوم: به دلیل آسیب به مویرگها، که با تکنیک صحیح و انتخاب محل مناسب قابل پیشگیری است.
عفونت: در صورت عدم رعایت بهداشت، ممکن است محل تزریق قرمز، متورم، یا دردناک شود.
واکنشهای حساسیتی: در موارد نادر، بیمار ممکن است به دارو حساسیت نشان دهد.
درد یا سوزش: معمولاً خفیف است و با تزریق آهسته کاهش مییابد.
در صورت بروز علائم جدی مانند تب، ترشح چرک، یا درد شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
.
استفاده از سرنگها و سوزنهای باکیفیت نقش مهمی در ایمنی و راحتی تزریق زیر جلدی دارد. سوزنهای تیز و استاندارد خطر درد، کبودی، و آسیب به بافت را کاهش میدهند.
شرکت میناسرنگ با تولید سوزنها، سرسوزنها، و ستهای سرم با استانداردهای بالا، به بیماران و کادر درمان کمک میکند تا تزریقهایی ایمن و مؤثر انجام دهند. انتخاب تجهیزات مناسب از میناسرنگ نهتنها تجربه تزریق را بهبود میبخشد، بلکه اعتماد به فرآیند درمان را نیز افزایش میدهد.
جهت خرید سرنگ برای استفاده در انواع تزریق میتوانید به بخش فروشگاه وبسایت ما مراجعه فرمایید.
